Jaką formę prawną przedsiębiorstwa społecznego wybrać?

Skończył się czas dotacji tylko dla spółdzielni socjalnych. W myśl istniejących rozwiązań w nowym okresie programowania funduszy unijnych przedsiębiorstwo społeczne, oprócz spółdzielni socjalnej, może też mieć formę np. stowarzyszenia czy fundacji prowadzących działalność gospodarczą czy nawet spółki z o.o. non profit. W tym wpisie zamieszczę kilka faktów, które mogą mieć dla Ciebie znaczenie przy wyborze formy prawnej przedsiębiorstwa społecznego. Wiem też, że czasem spółdzielnie socjalne poszukują możliwości rozszerzenia działalności – ten wpis będzie przydatny również w takim przypadku.

Czynniki lokalne mające wpływ na wybór formy prawnej przedsiębiorstwa społecznego

Nie będę w tym miejscu przypominał cech przedsiębiorstwa społecznego. Jeśli interesuje Cię ten temat, zajrzyj tutaj. W praktyce, w myśl Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020, przedsiębiorstwem społecznym będą najczęściej:

  • stowarzyszenie prowadzące działalność gospodarczą,
  • fundacja prowadząca działalność gospodarczą,
  • spółka z o.o. non profit,
  • spółdzielnia socjalna.

Środki unijne przeznaczone są właśnie na miejsca pracy w przedsiębiorstwach społecznych. Jednak na poziomie konkretnych projektów prowadzonych przez Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej mogą pojawić się dodatkowe uwarunkowania mówiące o tym, że dotacje będą przyznawane np. tylko dla spółdzielni socjalnych.

Podstawowe różnice miedzy poszczególnymi formami przedsiębiorstwa społecznego

Przedsiębiorstwa społeczne niezależnie od formy prawnej mają kilka podobieństw (jak np. możliwość prowadzenia działań w zakresie pożytku publicznego). Mają jednak też istotne różnice wynikające z istoty danej formy prawnej.

Przykładowo:

  • działalność gospodarcza w fundacji czy stowarzyszeniu ma mieć charakter pomocniczy, uboczny w stosunku do działalności statutowej (nie można założyć stowarzyszenia czy fundacji, której celem byłaby wyłącznie działalność biznesowa),
  • dodatkowo w przypadku fundacji:
    • na prowadzenie działalności trzeba przeznaczyć minimum 1 tys. zł,
    • cel zdefiniowany w statucie musi być społecznie lub gospodarczo użyteczny,
    • jest to podmiot, który jest najłatwiej sterowalny tzn. odpowiednie zapisy statutu mogą utrudniać lub w zasadzie uniemożliwiać zmianę zarządu,
  • spółka z o.o. jest zasadniczo zrzeszeniem kapitału zwykle o celach zarobkowych, jednak przez odpowiednie zapisy umowy spółki może być również przedsiębiorstwem społecznym,
  • spółdzielnia socjalna zawsze będzie przedsiębiorstwem (obowiązkowa działalność gospodarcza), ale mającym na celu reintegrację społeczną i zawodową swoich członków.

Dodatkowo, istotne czynniki wynikające z podstawowych różnic miedzy przedsiębiorstwami społecznymi przedstawia poniższy schemat.

jak wybrać formę prawną przedsiębiorstwa społecznego

3 pytania ułatwiające wybór formy prawnej przedsiębiorstwa społecznego

Czynniki prawne mogące mieć wpływ na wybór przedsiębiorstwa społecznego

Szczegóły przedstawia poniższa tabela.

podstawa porównaniaspółdzielnia socjalnastowarzyszenie / fundacjaspółka z o.o. non profit
Założyciele

 minimum dwóch (w przypadku osób prawnych, więcej info)

minimum pięć osób fizycznych (więcej info)

 stowarzyszenie: 15 osób fizycznych (od 20.05.2016 r. w związku ze zmianą ustawy wystarczy 7 osób)

fundacja:  wystarczy jedna osoba fizyczna lub prawna

 wystarczy jedna osoba fizyczna lub prawna
Opłaty sądowe (wpis i zmiany) oraz opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczymspółdzielnia socjalna jest zwolniona z opłat za rejestrację w KRS i z tytułu zmian wpisu w KRS

wpis:  500 zł + 100 zł ogłoszenie w MSiG

zmiana wpisu: 250 zł + 100 zł ogłoszenie w MSiG

 

wpis:  500 zł + 100 zł ogłoszenie w MSiG 

zmiana wpisu: 250 zł + 100 zł ogłoszenie w MSiG

 

Opłata za złożenie sprawozdania0 zł

40 zł + 100 zł ogłoszenie w MSiG

40 zł + 100 zł ogłoszenie w MSiG

Zwolnienie z podatku dochodowego tak, częściowe, ale trudne i rzadko stosowane (art. 17, ust. 1 pkt. 43 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) tak, w większości przypadków (art. 17, ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych)tak, w większości przypadków pod warunkiem, że stowarzyszenie/a jest jedynym członkiem/ami i spółka przekaże dochód na cele statutowe stowarzyszenia (art. 17, ust. 1 pkt. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych)
Specjalne środki dotacyjne tak, środki na wkład do spółdzielni socjalnejnie nie
Dodatkowe koszty lustracja raz na 3 lata (kilka tys. zł)  brakminimum koszty notarialne związane ze sporządzeniem statutu (od kilkuset do tysiąc kilkuset złotych)

Jaką formę przedsiębiorstwa warto więc wybrać?

Oczywiście nie jestem w stanie udzielić Ci jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytanie. Kierując się jednak wyżej wymienionymi czynnikami na pewno uwzględnisz podstawowe uwarunkowania, które będą miały wpływ na prowadzenie biznesu społecznego.

Oczywiście chciałbym Ci napisać, że najlepszą i jedynie słuszną decyzją jest wybór spółdzielni socjalnej (takie moje spółdzielcze skrzywienie), ale zdaję sobie sprawę, że nie zawsze i nie w każdym przypadku będzie to forma optymalna.

To tyle na temat wyboru formy prawnej przedsiębiorstwa społecznego. Tradycyjnie mile widziane jest komentowanie wpisu oraz jego popularyzacja.

Jaką formę prawną przedsiębiorstwa społecznego wybrać?
Oceń ten wpis

Etykiety:

4 komentarze do “Jaką formę prawną przedsiębiorstwa społecznego wybrać?”

  1. PT 9 września 2017 na 10:28 #

    Witam, Mam pytanie. Jak wygląda kwestia kosztów stałych. Dla osób prowadzących lub zrzeszonych w tych formach? Chodzi mi tu o składki na ZUS i temu podobne występujące w zwykłych firmach.

    • Waldemar Żbik
      9 września 2017 na 13:02 #

      Dzień dobry,

      Wysokość płaconych składek ZUS będzie zależeć od kwoty na umowie (członkowie spółdzielni są w niej zatrudnieni i płacą składki, jak normalni pracownicy). Jest natomiast możliwość ubiegania się o refundację składek ZUS ze środków Funduszu Pracy lub pokrycia ich w ramach wsparcia pomostowego (o ile przedsiębiorstwo społeczne powstało w ramach projektu unijnego).

      Co do pozostałych kosztów stałych, to będą zależeć od specyfiki działalności np. koszty czynszu.

      Standardowym kosztem stałym są jeszcze koszty księgowości.

      pozdrawiam,
      Waldek Żbik

  2. PT 12 września 2017 na 08:57 #

    Interesuje mnie działalność absolutnie non profit. Spółdzielcy (wspólnicy) nie chcą czerpać zysku (pobierać wynagrodzeń). Będą wykonywać pracę dla idei. Przy normalnej działalności prowadzący, czy ma przychody czy nie, musi odprowadzać składki. Szukam takiej formy, która nie będzie generowała tego tyku obciążeń.
    Kolejna sprawa wypracowany dochód. Nie ma być przeznaczony na wynagrodzenia czy dywidendy. Czy będzie obciążony podatkiem (PIT/CIT)?

    • Waldemar Żbik
      13 września 2017 na 19:35 #

      Dzień dobry,

      Kilka spraw:
      1. Bez umów nie płaci się składek ZUS (wyjątek jednoosobowa spółka z o.o.).
      2. Praca dla idei, bez wynagrodzenia, jest raczej daleka od przedsiębiorczości społecznej, chyba że ma Pan na myśli, że np. inicjator przez pewien czas nie będzie pobierał wynagrodzenia. Osoby defaworyzowane mają w przedsiębiorstwie społecznym pracować.
      3. Obciążenie podatkiem CIT zależy od formy prawnej oraz od tego, na co ten dochód pójdzie.

      pozdrawiam,
      Waldek Żbik

Dodaj komentarz

Zabezpieczenie antyspamowe *