Zasady udzielania dotacji dla spółdzielni socjalnej

dotacje i preferencje dla spółdzielni socjalnych

Czy wiesz jakie są zasady udzielania dotacji dla spółdzielni socjalnej? Dzisiaj weźmiemy pod lupę PO KL, Fundusz Pracy (FP) i PFRON. Kiedy warto założyć spółdzielnie by nie zamknąć sobie drzwi do dotacji? Czy można skorzystać jednocześnie z PO KL i FP? Przyjrzymy się też jakie warunki muszą spełniać osoby fizyczne, na które ma zostać wzięta dotacja. Więc do dzieła…

Po pierwsze: jeśli chcesz skorzystać z dotacji na założenie spółdzielni socjalnej najlepiej wstrzymaj się z zakładaniem do momentu uzgodnienia szczegółów.

Pamiętaj przy tym, że:

  • po zarejestrowaniu spółdzielni socjalnej (poza projektem PO KL) nie otrzymasz dotacji na założenie spółdzielni socjalnej z PO KL,
  • warto uzgodnić dostępność środków z Funduszu Pracy i PFRON przez złożeniem dokumentów rejestrowych w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Czasem, gdy grupa jest już zwarta i gotowa wydaje się, że szkoda marnować czasu – lepiej zarejestrować spółdzielnię i później poszukać źródeł finansowania. Takie postępowanie sprawi jednak, że zamkniemy sobie część drzwi (np. PO KL).

Po drugie: wybierz źródło finansowania.

Jeśli wziąłeś dotację z PO KL na założenie spółdzielni socjalnej, to nie weźmiesz już dotacji z Funduszu Pracy czy PFRON. Do wniosku o przyznanie z Funduszu Pracy środków na założenie spółdzielni socjalnej dołącza się bowiem oświadczenie o nieotrzymaniu bezzwrotnych środków Funduszu Pracy lub innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, założenie spółdzielni socjalnej lub przystąpienie do niej (podstawa prawna poniżej). W zasadzie to samo dotyczy środków z PFRON (art. 12a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – osoba niepełnosprawna … może otrzymać ze środków Funduszu jednorazowo środki (…) na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (…) jeżeli nie otrzymała bezzwrotnych środków publicznych na ten cel). Patrząc z drugiej strony: jeśli chcesz być uczestnikiem projektu i wziąć dotację z PO KL, to musisz złożyć oświadczenie, że nie korzystasz z innych środków publicznych na ten sam cel. Skoro nie można łączyć środków, to pytanie w takim razie:

Co wybrać?

Moim zdaniem, w tej chwili najkorzystniej wygląda założenie spółdzielni socjalnej i skorzystanie z dotacji w ramach PO KL. Dlaczego? Decyduje o tym kilka spraw:

  • dostępność – są ściśle wydzielone środki na ten cel, trzeba tylko wykazać się np. lepszym pomysłem czy kwalifikacjami od innych kandydatów, z drugiej strony najczęściej nie ma tak restrykcyjnych sposobów zabezpieczenia, jak w przypadku dotacji z Funduszu Pracy (w Funduszu Pracy często wymagane jest poręczenie osób fizycznych o określonych dochodach i to co najmniej dwóch; w PO KL często wystarcza weksel in blanco poręczony przez członków założycieli spółdzielni),
  • wysokość środków – w PO KL dotacja 20 000 zł / członka założyciela, w Funduszu Pracy – ok. 14,5 tys. zł / członka założyciela (w przypadku dotacji na przystąpienie będzie to ok. 10,5 tys. zł); środki wyższe od PO KL oferuje tylko PFRON (ok. 52,5 tys. zł na członka), ale z drugiej strony z PFRON rzadko kiedy udzielane są dotacje w takiej maksymalnej wysokości,
  • wsparcie w bieżącej działalności tzw. wsparcie pomostowe na pokrycie bieżących kosztów (np. koszt najmu lokalu, mediów, księgowości, składek ZUS od zatrudnionych pracowników), na co najmniej 6 miesięcy (możliwość przedłużenia na kolejne 6 miesięcy); kwota wsparcia nie może przekroczyć minimalnego wynagrodzenia (w tej chwili 1 600 zł) na miesiąc na osobę, czyli przy pięciu osobach możemy co miesiąc dostawać maksymalnie 8 tys. zł na bieżące koszty; dodam jeszcze, że wsparcie pomostowe jest najczęściej bardziej dostępne niż refundacja ZUS z Funduszu Pracy,
  • wsparcie doradczo–szkoleniowe – jeśli trafimy do dobrze zaplanowanego projektu z odpowiednio przygotowaną kadrą otrzymamy również konkretną pomoc np. w przygotowaniu dokumentów do sądu.

Po trzecie, osoba fizyczna, na którą brana jest dotacja musi spełniać szereg wymogów.

Przyjrzyjmy się jak to wygląda w poszczególnych źródłach finansowania (ograniczę się do podstawowych spraw):

a) Fundusz Pracy stawia następujące wymogi:

  • status osoby bezrobotnej,
  • brak skorzystania z bezzwrotnych środków Funduszu Pracy lub innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, założenie spółdzielni socjalnej lub przystąpienie do niej;
  • brak działalności gospodarczej w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku;
  • brak wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego jako założyciel spółdzielni socjalnej w okresie 6 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku;
  • niekaralności w okresie 2 lat przed dniem złożenia wniosku za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, w rozumieniu ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.3)) lub ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. Nr 197, poz. 1661, z późn. zm.4)).

Powyższe wymogi wynikają z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie przyznawania środków na podjęcie działalności na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych (dla dociekliwych: chodzi o § 3, pkt. 3).

b) w przypadku PFRON będzie to:

  • status osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu,
  • brak skorzystania z bezzwrotnych środków publicznych na ten sam cel.

c) PO KL

Wsparcie finansowe jest przyznawane na osoby, spełniające ściśle określone kryteria związane z wykluczeniem i pozostawaniem bez zatrudnienia. Zgodnie ze Szczegółowym Opisem Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (wersja aktualna obowiązująca od 1.01.2013 r.) wsparcie nie może być przyznane na osobę, która posiadała wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub była zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień przystąpienia do projektu (posiadanie zawieszonej działalności praktycznie też wyklucza z udziału w projekcie).

Dotacja może być przyznana na osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach socjalnych (np. bezrobotne czy niepełnosprawne) oraz inne osoby fizyczne, o ile są osobami niezatrudnionymi wykluczonymi społecznie lub narażonymi na wykluczenie społeczne z co najmniej jednego z powodów, o których mowa w art. 7 ustawy o pomocy społecznej (np. ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej).

Dodam jeszcze, że powyższe zasady dotyczą wszystkich projektodawców PO KL, jednak możliwe jest również zawężenie grupy docelowej na poziomie projektu np. do osób które są długotrwale bezrobotne i są powyżej 50 roku życia.

Uwaga: aktualizacja 13.11.2015 

Dotacje w ramach PO KL już się skończyły, ale będą dostępne nowe środki na miejsca pracy w spółdzielniach socjalnych w ramach regionalnych programów operacyjnych poszczególnych województw. Aktualne informacje nt. dotacji dla spółdzielni socjalnej oraz harmonogram uruchamiania tych środków w poszczególnych województwach znajdziesz w tym wpisie. Warto tam zajrzeć, bo skorzystanie ze wsparcia w projekcie unijnym pozostaje najkorzystniejszym sposobem założenia spółdzielni socjalnej.

To tyle nt. zasad udzielania dotacji dla spółdzielni socjalnych. Tradycyjnie zachęcam do dzielenia sie swoimi spostrzeżeniami lub wątpliwościami w formie komentarzy.

  1. Estera mówi:

    Dzień dobry,
    Mam pytanie dotyczące braku możliwości jednoczesnego ubiegania się o środki na założenie spółdzielni socjalnej z FP i PO KL. Napisał Pan, że sięgnięcie po jedną formę wsparcia, wyklucza drugą. Chciałabym, żeby sprecyzował Pan, czy chodziło Panu o wsparcie dla jednego członka czy dla całej spółdzielni? Już wyjaśniam, o co mi chodzi.
    Niespełna rok temu założyłam, wraz z 5 innymi osobami, spółdzielnię socjalną. Część członków-założycieli brało udział w projekcie finansowanym z środków UE, w ramach którego otrzymaliśmy wsparcie szkoleniowo-doradcze oraz finansowe: na założenie spółdzielni socjalnej, pomostowe oraz przedłużenie wsparcia pomostowego. Wśród członków-założycieli znalazły się dwie osoby spoza projektu. One również otrzymały dofinansowanie, tyle że z UP. W przypadku PO KL wsparcie na założenie spółdzielni było przyznawane na członków biorących udział w projekcie na wspólne konto spółdzielni, w przypadku dwóch pozostałych osób każda z nich otrzymała wsparcie zindywidualizowane – na konkretne nazwisko, z przekazaniem środków na osobiste konta tych osób, przy czym zostały one wydane zgodnie z przeznaczeniem). Czy w tym przypadku możemy mówić, o jakiejś nieprawidłowości? Oba wsparcia pokrywały różne koszty (np. zakup samochodu i części sprzętu z PO KL, zakup pozostałych z FP), pokrywał się tylko cel ogólny: założenie spółdzielni socjalnej.
    Nie mamy zamiaru się zamykać, ale co w przypadku majątku spółdzielni pozyskanego takimi drogami w razie likwidacji?
    I jeszcze pytania dotyczące składek ZUS refundowanych przez UP:
    1) Czy refundacja jest możliwa tylko przez pierwsze dwa lata działalności spółdzielni, czy ogólnie przez dwa lata (obecnie korzystamy ze wsparcia pomostowego, więc przez pierwszy rok działalności nie będziemy się ubiegać o wsparcie z UP)?
    2) Czy warunkiem ubiegania się o refundację z UP jest wynagrodzenie w wysokości przynajmniej najniższej krajowej, czy możliwe jest takie wsparcie, nawet w przypadku, gdy członkowie mają niższe wynagrodzenia?

    • WaldemarZbik mówi:

      Witam,

      W opisywanej przez Panią sytuacji może być wszystko w porządku. Chodziło mi o to, że ta sama osoba nie może korzystać jednocześnie z dotacji z FP i PO KL.

      Jeśli chodzi o likwidację, to w skrócie 80% majątku będzie trzeba przekazać na Fundusz Pracy.

      Odpowiadając na pozostałe pytania:
      1. Dwa lata (+ połowa wysokości refundacji przez kolejny rok) liczy się od zatrudnienia pracownika należącego do grup zdefiniowanych w ustawie. Skorzystanie z refundacji po okresie wsparcia pomostowego może być trudne lub niemożliwe (dużo zależy od interpretacji i podejścia konkretnego urzędu pracy).
      2. Ustawa nie definiuje dodatkowych wymogów dot. wysokości wynagrodzenia (oczywiście jak będzie mniejszy wymiar etatu i mniejsze wynagrodzenie, to refundowany ZUS też będzie odpowiednio mniejszy), ale tutaj też dużo będzie zależeć od konkretnego urzędu pracy.

      pozdrawiam serdecznie,

      • Estera mówi:

        Dziękuję za szybką odpowiedź oraz za świetne źródło informacji, jakim jest ta strona (od wczoraj przeczytałam wszystkie wpisy i ku mojemu zdziwieniu nie miałam świadomości wielu kwestii – pomimo szkolenia przed założeniem spółdzielni świadczonego w ramach projektu unijnego).
        Pozdrawiam!

  2. Dana mówi:

    Witam,a co się stanie ze środkami otrzymanymi z tzw,pomostówki,które nie zostaną wykorzystane,czy trzeba będzie je zwrócić? Czy obsługa księgowa,to jedynie zapłata za usługi Biura Rachunkowego,czy refundacja wynagrodzenia osoby prowadzącej księgowość?

    • WaldemarZbik mówi:

      Dzień dobry,

      Dużo zależy od podejścia konkretnego projektodawcy i np. regulaminu wydatkowania wsparcia finansowego czy umowy o wsparcie pomostowe.

      Najczęściej spotykam się z sytuacją, że pomostówkę do końca trwania umowy trzeba wydać w całości i przeznaczona jest m.in. na zapłatę do biura rachunkowego za prowadzenie księgowości (niektórzy projektodawcy dopuszczają tez zapłaty księgowej pracującej na umowę zlecenia).

      pozdrowienia,

    • Estera mówi:

      W przypadku spółdzielni, w której się realizuję, musieliśmy zwrócić niewykorzystane wsparcie pomostowe (dopiero po rozliczeniu się z tego otrzymaliśmy przedłużone wsparcie pomostowe ale w naszym przypadku odbyło się to bardzo płynnie).

  3. Urszula mówi:

    Witam serdecznie, jestem prezesem spółdzielni socjalnej założonej w kwietniu ubiegłego roku ze środków unijnych dzięki programowi PO KL. Niestety z różnych względów jesteśmy zmuszeni zamknąć spółdzielnię. Proszę o poradę kiedy i w jaki sposób się za to zabrać? Co z majątkiem w całości pozyskanym ze środków unijnych? Będę wdzięczna za porady.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *