Wpisowe, udziały, wkłady. Co powinieneś wiedzieć?

Dzisiaj dowiesz się kilku istotnych faktów dot. wpisowego, udziałów i wkładów w spółdzielni socjalnej. Nauczysz się też rozróżniać te trzy formy zaangażowania kapitałowego członków.

 1. Wpisowe:

  • jest to jednorazowa opłata z tytułu przystąpienia członka do spółdzielni,
  • wpłata wpisowego jest jednym z obowiązków członka spółdzielni,
  • o jego wysokości, trybie i terminie wniesienia decyduje statut (może to być np. regulacja w rodzaju: „Wpisowe wynosi 100 zł (słownie: sto złotych) i powinno być wpłacone w terminie 14 dni od daty zawiadomienia członka o przyjęciu go do Spółdzielni”),
  • jego wpłata powinna nastąpić przed wniesieniem wpłat na udziały,
  • jest niezwrotne, czyli w momencie wystąpienia ze spółdzielni członkowi nie przysługuje zwrot wpisowego,
  • musi mieć formę pieniężną.

2. Udział:

  • kwota pieniężna, którą członek zobowiązany jest zadeklarować w formie pisemnej, a następnie wpłacić do spółdzielni (jest to więc rodzaj zobowiązania członka wobec spółdzielni),
  • termin wniesienia udziałów, jego wysokość i liczbę wyznacza statut konkretnej spółdzielni; członek spółdzielni obowiązany jest zadeklarować przynajmniej jeden udział (dla dociekliwych: art. 20 § 1 prawa spółdzielczego); statut może też stanowić, że np. obowiązkiem członka jest wniesienie dwóch udziałów; jeśli chodzi o termin ciekawym rozwiązaniem w niektórych przypadkach może być jego określenie w odniesieniu do daty rozpoczęcia pracy w spółdzielni (przykładowy zapis statutu: „Zadeklarowane udziały należy wpłacić w ciągu 6 tygodni od daty rozpoczęcia pracy w spółdzielni”),
  • statut może przewidywać wpłacanie udziału w ratach (przykładowy zapis statutu: „Na wniosek członka spółdzielni Zarząd może wyrazić zgodę na płatność udziałów w dwóch ratach miesięcznych. Wówczas raty powinny być wpłacane w terminie do dnia 10 każdego miesiąca za miesiąc ubiegły.”),
  • przepisy prawa nie wyznaczają ani dolnej, ani górnej granicy wysokości udziału,
  • statut może też przewidywać wnoszenie udziałów dodatkowych (tj. przekraczających obligatoryjną liczbę udziałów zgodnie ze statutem); takie rozwiązanie musi być jednak zapisane w statucie (wystarczy zapis w rodzaju: „Członek winien zadeklarować co najmniej jeden udział, nie więcej jednak jak 20 udziałów”); warto o tym pamiętać – pozwala to bowiem na dokapitalizowanie spółdzielni, jeśli zajdzie taka potrzeba (np. chcemy kupić dodatkową maszynę),
  • udziały obligatoryjne wyznaczają granice odpowiedzialności majątkowej członków spółdzielni (dla dociekliwych: art. 19 § 2 prawa spółdzielczego), czyli tą kwotą ryzykuje członek spółdzielni (przy tym jedna uwaga: jeśli spółdzielnia socjalna osiągnie na koniec roku stratę, a walne zgromadzenie podejmie decyzję o przeznaczeniu części funduszu udziałowego na pokrycie tej straty, to trzeba będzie wnieść wpłatę uzupełniającą na udziały; wartość wniesionych udziałów powinna bowiem odpowiadać postanowieniom statutu),
  • udziały obligatoryjne są zwrotne tylko w sytuacji ustania członkostwa w spółdzielni, przy czym zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem (czyli jeśli członkostwo ustało w lipcu 2013 r., to z żądaniem można wystąpić dopiero w przyszłym roku po zatwierdzeniu sprawozdania za 2013 r.) oraz w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni (czyli jeśli była strata i walne podejmie decyzję o pokryciu tej straty z funduszu udziałowego, tracisz wniesione pieniądze, a dodatkowo będziesz musiał dokonać wpłat uzupełniających); sposób i termin zwrotu określa statut (dla dociekliwych wynika to z art. 21 prawa spółdzielczego),
  • wpłaty na udziały dodatkowe mogą być zwrócone w trakcie trwania stosunku członkostwa na żądanie członka.

3. Wkłady:

  • możliwość ich wnoszenia musi wynikać ze statutu (art. 20 § 2 prawa spółdzielczego: Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na własność spółdzielni lub do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie innego stosunku prawnego. W tym wypadku statut powinien określać charakter i zakres przysługującego spółdzielni prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, terminy ich wnoszenia, zasady wyceny i zwrotu w wypadku likwidacji spółdzielni, wystąpienia członka lub ustania członkostwa z innych przyczyn, a także w innych wypadkach przewidzianych w statucie),
  • są dobrowolne, aczkolwiek statut może też przewidywać obowiązek wniesienia wkładów,
  • mogą mieć postać pieniężną, rzeczową, a nawet postać pracy, musi to być jednak uregulowane w statucie; należy przy tym pamiętać o określeniu w statucie zasad wyceny i zwrotu wkładów.

I na koniec podsumowanie:

 PostaćCzy są obowiązkowe?Czy są zwrotne?
Wpisowepieniężnataknie
Udziałypieniężnataktak, ale pod pewnymi warunkami
Wkładypieniężna, rzeczowa, pracanie, chyba że statut stanowi inaczejzwykle tak, zgodnie ze statutem

To tyle na temat wpisowego, udziałów i wkładów. Jeśli masz jakieś wątpliwości lub chciałbyś podzielić się spostrzeżeniami lub konkretnymi rozwiązaniami, zapraszam do komentowania wpisu.

Oceń ten wpis

Etykiety:, , ,

27 komentarzy do “Wpisowe, udziały, wkłady. Co powinieneś wiedzieć?”

  1. Avatar
    19 listopada 2013 na 11:51 #

    Witam Panie Waldemarze!

    zastanawiam się, czy w statucie można zastrzec, że wkłady uzyskane jako dofinansowanie ze źródeł publicznych nie podlegają w ogóle zwrotowi. czy miał Pan jakieś doświadczenia z takim postanowieniem?

    • Waldemar Żbik
      19 listopada 2013 na 13:10 #

      Dzień dobry,

      Rozumiem, że chodzi o wkład pochodzący z Funduszu Pracy lub PFRON.

      Próbowaliśmy to kiedyś zrobić, ale jeden z sądów zakwestionował te zapisy jako niezgodne z prawem spółdzielczym. Stąd ostatnia propozycja (niezakwestionowana przez sąd) by do 12 miesięcy (lub 24 w przypadku PFRON) wkład był zwrotny, a potem przechodził na własność spółdzielni.

      Tego rodzaju zapisy są we wzorcowym statucie dostępnym w dziale pobierz (dla zalogowanych).

      pozdrawiam serdecznie,

      • Avatar
        19 listopada 2013 na 13:31 #

        bardzo dziękuję za ekspresową odpowiedź 🙂 również serdecznie pozdrawiam

      • Avatar
        11 lutego 2014 na 13:09 #

        Dzień dobry, jak już wcześniej pisałam, założyciele spółdzielni podpisując pierwszą umowę o pracę zgodzili się na 1/8 etatu, aby zapewnić spółdzielni więcej środków na remont lokalu i wyposażenie. Mieli środki z POKL i 2×6 miesięcy wsparcia pomostowego. Spotkałam się ostatnio z poglądem, który chcę przedstawić Pana opinii; skoro pozostałe 7/8 uposażenia z pomostowego otrzymywała spółdzielnia, to można twierdzić, że był to dodatkowy wkład każdego członka. Czy tak? W takim razie można domagać się jego zwrotu w przypadku wystąpienia i w jakim trybie?

        • Waldemar Żbik
          11 lutego 2014 na 21:55 #

          Dzień dobry,

          Nie widzę takiej możliwości. Wsparcie pomostowe jest dla spółdzielni, a nie dla każdego z członków spółdzielni. Nie przechodzi przez konta prywatne członków i m.in. stąd też nie ma formy wkładu.

          pozdrawiam serdecznie,

  2. Avatar
    8 grudnia 2013 na 14:07 #

    Witam,
    czy w razie śmierci członka spółdzielni socjalnej i wskazania przez tego członka w deklaracji osoby której należą się udziału po śmierci członka – osoba ta ( wskazana w deklaracji) ma prawo tylko do udziałów wniesionych przez członka spółdzielni czy też również do innych środków otrzymanych wcześniej przez zmarłego np. z Funduszy Pracy itd?

    • Waldemar Żbik
      9 grudnia 2013 na 08:49 #

      Dzień dobry,

      Zgodnie z prawem spółdzielczym (art. 16, par. 3): „Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożonym spółdzielni wskazać osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały.” Tak więc spółdzielnia wypłaca udziały osobie wskazanej przez zmarłego członka.

      Jeśli chodzi o dotacje np. z Funduszu Pracy, to są one najczęściej wnoszone w formie wkładu. O zasadach zwrotu wkładów (w tym sytuacji, w której wkład będzie podlegał zwrotowi) decyduje statut konkretnej spółdzielni.

      Inaczej wygląda sytuacja w przypadku dotacji ze środków unijnych (PO KL) – spotkałem się tylko z sytuacjami, w których środki te nie były wnoszone przez członka (w formie wkładu czy jakiejkolwiek innej), ale były przekazywane bezpośrednio na konto spółdzielni.

      pozdrowienia,

      • Avatar
        9 grudnia 2013 na 23:58 #

        Witam, czyli udziały otrzymuje osoba tak naprawdę wskazana przez zmarłego członka spółdzielni w deklaracji – o tym jest mowa w prawie spółdzielczym. Ale co się dzieje ze środkami z Funduszu Pracy bądź z PFRON otrzymanymi przez jakąś osobę w celu wniesienia wkładu do spółdzielni socjalnej ( np. przy jej zakładaniu bądź później ) Czy po śmierci członka spółdzielni – jak się zgłosi spadkobierca takiego zmarłego członka spółdzielni i zażąda ich zwrotu – to mu się należą? Spółdzielnia musi je zwrócić? Czy nie? Czy te środki w chwili ich wniesienia do spółdzielni stają się własnością spółdzielni? Co jeśli statut kompletnie nic w tym zakresie nie reguluje? Uprzejmie proszę o wyjaśnienia praktyczne, ewentualnie jakieś orzeczenia Sądów.

        • Waldemar Żbik
          10 grudnia 2013 na 07:54 #

          W praktyce spotkałem się z dwoma rozwiązaniami, w których wkłady te po 12 miesiącach przechodzą na własność spółdzielni i członek nie ma do nich prawa w przypadku wystąpienia ze spółdzielni lub w jakiejkolwiek innej sytuacji. Ale tego rodzaju regulacje powinny znaleźć się w statucie.

          Nie udało mi się znaleźć orzeczenia sądów w tym zakresie. Ponieważ jednak – jak rozumiem – statut nie przewiduje zwrotu wkładów spadkobiercom (a prawo spółdzielcze odsyła w tej sprawie do statutu), to taki zwrot nie przysługuje. To jest jednak tylko moje zdanie w tym temacie.

          pozdrowienia,

          • Avatar
            10 grudnia 2013 na 13:08 #

            Czyli ta sytuacja jest tak naprawdę nie doregulowana przez przepisy? Czyli jeżeli nie ma takich zapisów w statucie o przejściu tych środków po ich wniesieniu na własność spółdzielni – spadkobierca zmarłego członka spółdzielni może próbować przed Sądem dochodzić od spółdzielni tych pieniędzy? – i może mu się to udać? Jak Pan uważa?

            • Waldemar Żbik
              10 grudnia 2013 na 14:12 #

              Tak, według mojej wiedzy jest to niedoregulowane, albo inaczej: pozostawione decyzji członków spółdzielni.

              Moim zdaniem, patrząc na cel udzielania tego rodzaju dotacji oraz fakt, że ten wkład nie był wnoszony ze środków prywatnych, dochodzenie zwrotu tych pieniędzy przed sądem byłoby kontrowersyjne (oczywiście zakładam, że minęło już dwanaście miesięcy i dotacja nie podlegają zwrotowi do urzędu pracy).

              Nie podejmuje się oceny jak mogłaby się zakończyć taka sprawa przed sądem. Trudno mi nawet wskazać podstawę prawną do dochodzenia tych pieniędzy w tej sytuacji.

              pozdrowienia,

              • Avatar
                10 grudnia 2013 na 16:53 #

                Witam,
                tylko tak naprawdę taka dotacja np. z Funduszu Pracy na założenie spółdzielni jest przyznawana na osobę prywatną a dopiero ona przenosi to na rzecz spółdzielni. Czyli spółdzielnia jest podmiotem wtórnym tak jak np. w spółkach osobowych gdzie wspólnik wnosi wkład i po jego śmierci są osoby uprawnione do tego wkładu….

                • Waldemar Żbik
                  10 grudnia 2013 na 17:05 #

                  Zgadza się, co nie zmienia faktu, że nie są to środki wniesione z prywatnego majątku 🙂

                  Jeśli postanowi Pan dochodzić tych środków, to będę wdzięczny za informację na czym się skończyło. Nie spotkałem się z taką sytuacją w praktyce, a jestem ciekaw jak to zostanie zinterpretowane.

                  pozdrowienia,

  3. Avatar
    10 grudnia 2013 na 13:43 #

    test

  4. Avatar
    14 maja 2015 na 09:58 #

    a ile może max wpisowe w spółdzielni socjalnej? wiem, że w spółdzielni mieszkaniowej to max 25% minimalnego wynagrodzenia, a w socjalnej?

    • Waldemar Żbik
      14 maja 2015 na 14:15 #

      W przypadku spółdzielni socjalnej nie ma przepisu, który wprost wyznaczałby maksymalną kwotę wpisowego. Jest to pozostawione regulacjom statutowym konkretnej spółdzielni, czyli zależy od decyzji członków spółdzielni.

      pozdrowienia,
      Waldek Żbik

  5. Avatar
    6 czerwca 2016 na 20:23 #

    Dzień dobry.
    Kilkoro członków spółdzielni socjalnej wystąpiło z niej. Za rok poprzedni, w którym byli jeszcze członkami, spółdzielnia poniosła straty. Czy w takiej sytuacji byłym członkom należy się zwrot udziałów?
    Członkowie nagle zaczęli się upominać o zwrot, ponad rok od złożenia wypowiedzenia członkostwa…
    Będę wdzięczna za odpowiedź. Pozdrawiam

    • Waldemar Żbik
      7 czerwca 2016 na 12:16 #

      Dzień dobry,

      Pytanie: czy walne podjęło już decyzję o sposobie pokrycia straty? Jeśli została już ona pokryta z funduszu udziałowego, to byłym członkom nie będzie przysługiwało prawo do zwrotu udziałów.

      Art. 21 prawa spółdzielczego: Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać zwrotu wpłat dokonanych na udziały (nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu). Zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem oraz w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni (art. 19 § 2). Sposób i termin zwrotu określa statut.

      pozdrowienia,
      Waldek Żbik

      • Avatar
        8 czerwca 2016 na 09:04 #

        Była podjęta uchwała Walnego, iż straty zostaną pokryte z udziałów członkowskich oraz będzie pokrywana w latach następnych.
        To więc powinno uciąć wszelkie dyskusje 🙂
        Dziękuję za wszelką pomoc.

  6. Avatar
    23 czerwca 2016 na 17:22 #

    witam, mamy wpłacone na konto wpisowe i obowiązkowe udziały jednej z członkiń naszej Spółdzielni, wpłacone tydzień przed formalnym przyjęciem. Czy to stanowi jakiś problem? Ktoś może to zakwestionować?
    Dziękuję

    • Waldemar Żbik
      23 czerwca 2016 na 21:10 #

      Rozumiem, że ta osoba nie jest członkiem, tylko na razie kandydatem, wpisowe i udziały zostały wpłacone przed przyjęciem na członka, tytuł przelewu został odpowiednio opisany.

      Moim zdaniem można to zostawić i po decyzji organu o przyjęciu traktować te środki jako udziały i wpisowe lub (przy decyzji odmownej) oddać zainteresowanej osobie (chociaż jakbym się uparł, to mógłbym wymyślić potencjalny problem np.: jest to rodzaj presji wywieranej na walne – „macie już moje pieniądze, więc…” – brzmi to jednak trochę śmiesznie, zwłaszcza jeśli kwoty są niewielkie).

      pozdrowienia,
      Waldek Żbik

  7. Avatar
    29 października 2016 na 09:16 #

    Witam, szukam szukam i nie moge nigdzie znaleźć. Proszę mi powiedzieć do czego tak naprawdę uprawniają udziały w spółdzielni socjalnej. Jaka jest różnica dla członka czy posiada jeden czy 100. Czy spółdzielnia powinna określić liczbę wszystkich udziałów jakie pozostają do rozdysponowania pomiędzy członków ? Nie rozumiem sensu udziałów w spółdzielni socjalnej.

    • Waldemar Żbik
      29 października 2016 na 18:46 #

      Panie Piotrze,

      Udziały dodatkowe w warunkach spółdzielni socjalnej nie dają żadnych dodatkowych uprawnień (w zwykłych spółdzielniach jest możliwość przeznaczenia zysku na oprocentowanie udziałów, więc członek miałby korzyści z posiadania dodatkowych udziałów).

      Ma z nich powstać kapitał będący podstawą działalności spółdzielni, ale w spółdzielniach socjalnych to tylko teoria (zwłaszcza, jeśli korzystamy z dotacji).

      Każdy członek ma wnieść minimum 1 udział. Nie ma potrzeby ustalania liczby wszystkich udziałów i dzielenia ich między członków. Kolejność zwykle jest odwrotna tzn. członkowie deklarują i wnoszą udziały. Z tych wpłat tworzony jest fundusz udziałowy.

      pozdrowienia,
      Waldek Żbik

  8. Avatar
    11 czerwca 2017 na 17:53 #

    Witam serdecznie,

    czy zwrotny udział członka (dodatkowa wpłata pieniężna na zasilenie kasy spółdzielni) może być wycofany w trakcie roku obrotowego, bez dodatkowej uchwały walnego, na żądanie aktualnego członka spółdzielni, który je wpłacił i może polegać na decyzji prezesa i przelewie na konto bankowe członka (w takiej samej formie wpłaty członek dokonał)?

    Pozdrawiam

    • Waldemar Żbik
      12 czerwca 2017 na 12:46 #

      Dzień dobry Panie Sebastianie,

      Dodatkowy udział członka podlega zwrotowi na jego żądanie, ale dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z takim żądaniem. O szczegółach (np. terminy zwrotu) powinien decydować statut.

      pozdrawiam serdecznie,
      Waldek Żbik

  9. Avatar
    15 grudnia 2017 na 12:30 #

    Witam.
    Jak zakwalifikować wpłaty członków dokonane na konto spółdzielni, pochodzące z PUP ( zgodnie z umową mają być przeznaczone na zakup wyposażenia spółdzielni, jako wkład bezrobotnego), jeśli w statucie jest mowa, ze wpłaty te stanowią wkład i są bezzwrotne. Pytanie jest istotne z punktu widzenia podatku dochodowego, gdyż nieopodatkowane są wpłaty na fundusz udziałowy oraz wartość wpisowego, przeznaczonego na fundusz zasobowy. Czy więc te wpłaty jako bezzwrotne należy zaliczyć do funduszu zasobowego i potraktować je jako dopłaty do wpisowego ( kwota wpisowego w statucie jest określona na 100 zł) czy jest to wpłata do funduszu udziałowego (udziały wynoszą 50 zł i można objąć ich kilka)? Czy tego typu wpłata może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego?

    • Waldemar Żbik
      16 grudnia 2017 na 18:56 #

      Dzień dobry,

      Wpłaty te należy zakwalifikować zgodnie ze statutem, z reguły faktycznie zasilają one fundusz zasobowy. Według mojej wiedzy od wniesionych wkładów spółdzielni nie płaci podatku dochodowego.

      pozdrawiam,
      Waldek Żbik

Dodaj komentarz

Zabezpieczenie antyspamowe *