Dzisiaj dowiesz się kilku istotnych faktów dot. wpisowego, udziałów i wkładów w spółdzielni socjalnej. Nauczysz się też rozróżniać te trzy formy zaangażowania kapitałowego członków. Zaczynajmy.
Trzy formy zaangażowania kapitałowego – wprowadzenie
Spółdzielnie socjalne to specyficzna forma organizacji, która łączy aspekty społeczne z działalnością gospodarczą. Celem ich funkcjonowania jest nie tylko generowanie dochodu, ale przede wszystkim reintegracja zawodowa osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Jako członek spółdzielni, każdy angażuje się w rozwój tej formy współpracy, a w zamian zyskuje szereg uprawnień i obowiązków. Jednym z ważniejszych aspektów uczestnictwa w spółdzielni socjalnej są kwestie finansowe, w tym takie pojęcia jak wpisowe, udziały i wkłady. Choć mogą wydawać się podobne, różnią się one między sobą zarówno pod względem celu, jak i zasad ich funkcjonowania.
Warto poznać te zasady, by lepiej zrozumieć, jakie zobowiązania wiążą się z byciem członkiem spółdzielni.
Przejdźmy teraz do szczegółów.
Wpisowe
Zaczniemy od krótkiej historii, a potem wyjaśnimy uwarunkowania prawne wpisowego.
Historia: „100 zł, które musisz zapłacić, będąc członkiem”
Ewa postanowiła dołączyć do spółdzielni socjalnej prowadzącej kawiarnię w jej dzielnicy. Po przejściu przez proces aplikacyjny i rozmowy z zarządem, została przyjęta jako członek do spółdzielni. Dopiero po tej formalnej akceptacji otrzymała informację o konieczności wniesienia wpisowego.
– „Prosimy o wpłatę wpisowego w wysokości 100 zł w terminie 14 dni od momentu przyjęcia do spółdzielni. Wniesienie tej opłaty jest obowiązkiem członka Spółdzielni zgodnie z art. 12 statutu Spółdzielni.” – przeczytała w piśmie.
Wpisowe nie było opłatą, którą płaci się w momencie zgłoszenia chęci przystąpienia, lecz obowiązkowym krokiem już po przyjęciu do spółdzielni. Dla Ewy, choć kwota była symboliczna, oznaczała pełną odpowiedzialność za bycie członkiem. Wpłata ta była jednorazowa, niezwrotna i przeznaczona na pokrycie kosztów administracyjnych związanych z formalnym procesem przystąpienia. Co ważne, w przypadku rezygnacji z członkostwa, wpisowe nie podlegało zwrotowi.
Wpisowe – najważniejsze cechy i uwarunkowania prawne
Przede wszystkim:
- wpisowe to jednorazowa opłata z tytułu przystąpienia członka do spółdzielni,
- wpłata wpisowego jest jednym z obowiązków członka spółdzielni,
- o jego wysokości, trybie i terminie wniesienia decyduje statut (może to być np. regulacja w rodzaju: „Wpisowe wynosi 100 zł (słownie: sto złotych) i powinno być wpłacone w terminie 14 dni od daty zawiadomienia członka o przyjęciu go do Spółdzielni”),
- jego wpłata powinna nastąpić przed wniesieniem wpłat na udziały,
- jest niezwrotne, czyli w momencie wystąpienia ze spółdzielni członkowi nie przysługuje zwrot wpisowego,
- musi mieć formę pieniężną.
Warto podkreślić zwłaszcza fakt, że wpłata wpisowego nie jest warunkiem przyjęcia w poczet członków, ale jednym z obowiązków członkowskich. Dosyć często spotykam się z sytuacją, że statuty spółdzielni są w tym zakresie sprzeczne z ustawą prawo spółdzielcze:
- zapis statutu: „Warunkiem przyjęcia na członka jest wpłacenie wpisowego…”
- prawo spółdzielcze (dla dociekliwych art. 19. § 1): „Członek spółdzielni obowiązany jest do wniesienia wpisowego oraz zadeklarowanych udziałów stosownie do postanowień statutu”.
Udział
Podobnie jak poprzednio zaczniemy od krótkiej historii.
Historia: „Dwa udziały, jeden cel”
Tomek i Basia, małżeństwo po pięćdziesiątce, wspólnie dołączyli do spółdzielni socjalnej zajmującej się renowacją mebli. Na zebraniu organizacyjnym poinformowano ich, że statut przewiduje obowiązek wniesienia dwóch udziałów przez każdego członka – łącznie 600 zł na osobę. Kwotę tę mogli wpłacić w dwóch ratach.
– „A co, jeśli coś się stanie i będziemy musieli zrezygnować?” – zapytała Basia.
– „Udziały są zwrotne, ale dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za rok, w którym zakończycie członkostwo. No i chyba, że zostaną przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni – wtedy niestety przepadną.” – usłyszeli odpowiedź prezesa.
Tomek wzruszył ramionami. – „Ryzyko jak wszędzie, ale przynajmniej wiemy, na czym stoimy.”
Udziały potraktowali jak inwestycję – w siebie, w zespół i w przyszłość. To była nie tylko kwota pieniężna, którą musieli wpłacić, ale także forma zobowiązania wobec spółdzielni, która dawała im prawo do wpływania na decyzje zarządzające. Z czasem zaczęli doceniać znaczenie udziałów – nie tylko jako wkładu kapitałowego, ale i jako sposobu na zwiększenie zaangażowania w rozwój wspólnej firmy. Czuć było, że są częścią czegoś większego, że ich decyzje naprawdę się liczą.
Udziały – najważniejsze cechy i uwarunkowania prawne
Przede wszystkim udział to kwota pieniężna, którą członek zobowiązany jest zadeklarować w formie pisemnej (w tzw. deklaracji członkowskiej), a następnie wpłacić do spółdzielni. Jest to więc rodzaj zobowiązania członka wobec spółdzielni.
Każdy członek musi zadeklarować co najmniej jeden udział (dla dociekliwych: art. 20 § 1 prawa spółdzielczego). O wysokości udziału decyduje statut konkretnego podmiotu – właśnie tutaj założyciele decydują, w jakiej wysokości będą wnosić udziały.
Poza tym:
- termin wniesienia udziałów również wyznacza statut konkretnej spółdzielni – ciekawym rozwiązaniem w niektórych przypadkach może być jego określenie w odniesieniu do daty rozpoczęcia pracy w spółdzielni (przykładowy zapis statutu: „Zadeklarowane udziały należy wpłacić w ciągu 6 tygodni od daty rozpoczęcia pracy w spółdzielni”),
- statut może też stanowić, że obowiązkiem członka jest wniesienie np. dwóch udziałów,
- statut może przewidywać wpłacanie udziału w ratach (przykładowy zapis statutu: „Na wniosek członka spółdzielni Zarząd może wyrazić zgodę na płatność udziałów w dwóch ratach miesięcznych. Wówczas raty powinny być wpłacane w terminie do dnia 10 każdego miesiąca za miesiąc ubiegły.”),
- przepisy prawa nie wyznaczają ani dolnej, ani górnej granicy wysokości udziału, najczęściej przyjmuje się jednak, że minimum to ok. 50 zł. (słyszałem o jednej sytuacji, gdzie sąd zakwestionował udziały na poziomie 10 zł. jako niewystarczające do rozpoczęcia działalności).
Ważną kwestią jest to, że udziały wyznaczają granice odpowiedzialności majątkowej członków spółdzielni (dla dociekliwych: art. 19 § 2 prawa spółdzielczego). Oznacza to, że tą kwotą ryzykuje członek spółdzielni. Jeśli spółdzielnia socjalna osiągnie na koniec roku stratę, a walne zgromadzenie podejmie decyzję o przeznaczeniu funduszu udziałowego na pokrycie straty, to udziały nie będą podlegały zwrotowi.
Dwa rodzaje udziałów
Warto zwrócić uwagę, że możemy mieć do czynienia z dwoma rodzajami udziałów:
- udziały obligatoryjne,
- udziały dobrowolne.
Co to są udziały obligatoryjne?
Udziały obligatoryjne to te udziały, które – zgodnie z zapisami statutu – musi wnieść każdy członek spółdzielni.
Udziały obligatoryjne są zwrotne tylko w sytuacji ustania członkostwa w spółdzielni, przy czym zwrot tych wpłat nie może nastąpić:
- przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił ze spółdzielni (czyli jeśli członkostwo ustało w lipcu 2025 r., to z żądaniem zwrotu udziałów można wystąpić dopiero w przyszłym roku po zatwierdzeniu sprawozdania za 2025 r.) oraz
- w wypadku, gdy udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni – jeśli była strata i walne podejmie decyzję o pokryciu tej straty z funduszu udziałowego, to tracisz wniesione pieniądze, a dodatkowo będziesz musiał dokonać wpłat uzupełniających na udziały obowiązkowe.
W przypadku zwrotu udziałów warto pamiętać, że sposób i termin zwrotu określa statut (dla dociekliwych wynika to z art. 21 prawa spółdzielczego).
Co to są udziały dobrowolne?
Statut może też przewidywać wnoszenie udziałów dodatkowych, czyli takich, które przekraczają obligatoryjną liczbę udziałów zgodnie ze statutem.
Rozwiązanie takie musi być jednak zapisane w statucie. Wystarczy zapis w rodzaju: „Członek winien zadeklarować co najmniej jeden udział, nie więcej jednak jak 100 udziałów”. Udziałami dobrowolnymi będą więc udziały począwszy od drugiego udziału.
Warto pamiętać o takich zapisach statutu – pozwala to bowiem na dokapitalizowanie spółdzielni, jeśli zajdzie taka potrzeba (np. chcemy kupić dodatkową maszynę).
Wpłaty na udziały dodatkowe mogą być zwrócone w trakcie trwania stosunku członkostwa na żądanie członka. Zwrot ten może być jednak dokonany dopiero w kolejnym roku po roku, w którym członek wystąpił z takim żądaniem i to pod warunkiem, że udziały te nie zostały przeznaczone na pokrycie straty. Udziałami dobrowolnymi odpowiada się bowiem na podobnych zasadach, jak udziałami obligatoryjnymi.
Wkłady
Historia: „Pomoc w formie wkładu rzeczowego”
Ania była jedną z pierwszych osób, które dołączyły do nowo powstałej spółdzielni socjalnej zajmującej się produkcją ekologicznych torb i akcesoriów. Choć nie posiadała dużego majątku, szybko zauważyła, że jej doświadczenie w krawiectwie i dostęp do drobnego sprzętu mogą wnieść sporo do spółdzielni.
– „Chciałabym wnieść wkład w postaci maszyny do szycia, którą mam w swoim mieszkaniu. To starszy model, ale jeszcze w pełni sprawny i może się przydać.” – powiedziała na pierwszym spotkaniu.
Wkład w formie rzeczowej był dozwolony przez statut, ale Ania musiała dostarczyć szczegółowy opis maszyny oraz wstępną jej wycenę. Ponadto statut przewidywał, że taki wkład może zostać zwrócony w przypadku ustania członkostwa, ale tylko po wycenieniu wartości rynkowej sprzętu. Dzięki temu, mimo iż nie miała dużych oszczędności, Ania mogła wnieść wkład, który pomógł rozwijać spółdzielnię i stanowił dla niej istotną pomoc w rozruchu produkcji.
Mimo że wkłady rzeczowe były dobrowolne, Ania poczuła się doceniona, a spółdzielnia zyskała nowy, potrzebny sprzęt, który bez jej wkładu nie byłby możliwy do zakupu. Z perspektywy czasu, Ania uznała, że to idealny sposób, by zaangażować się w rozwój spółdzielni bez konieczności posiadania dużych zasobów finansowych.
Wkłady – najważniejsze cechy i uwarunkowania prawne
Przede wszystkim w przypadku wkładów:
- możliwość ich wnoszenia musi wynikać ze statutu (art. 20 § 2 prawa spółdzielczego: Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na własność spółdzielni lub do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie innego stosunku prawnego…),
- w takim przypadku statut powinien określać charakter i zakres przysługującego spółdzielni prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, terminy ich wnoszenia, zasady wyceny i zwrotu w wypadku likwidacji spółdzielni, wystąpienia członka lub ustania członkostwa z innych przyczyn, a także w innych wypadkach przewidzianych w statucie,
- są dobrowolne, aczkolwiek statut może też przewidywać obowiązek wniesienia wkładów,
- mogą mieć postać pieniężną, rzeczową, a nawet postać pracy, musi to być jednak uregulowane w statucie; należy przy tym pamiętać o określeniu w statucie zasad wyceny i zwrotu wkładów.
Wątkiem wartym uwagi jest także wnoszenie wkładów w spółdzielni socjalnej z udziałem osób prawnych (organizacji pozarządowych, kościelnych osób prawnych lub jednostek samorządu terytorialnego). Wkład ten może polegać na:
- przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy lub innych praw (np. gmina będąca członkiem spółdzielni wnieść do niej samochód, który jest jej własnością właśnie w formie wkładu), a także na …
- dokonaniu innych świadczeń na rzecz spółdzielni socjalnej, w szczególności na wykonywaniu świadczeń przez wolontariuszy lub pracowników osób prawnych – członków spółdzielni.
Podsumowanie
I na koniec podsumowanie – porównanie zaangażowania kapitałowego członków spółdzielni socjalnej w kontekście formy, dobrowolności i zwrotności.
| Postać | Czy są obowiązkowe? | Czy są zwrotne? | |
| Wpisowe | pieniężna | tak | nie |
| Udziały | pieniężna | tak | tak, ale pod pewnymi warunkami |
| Wkłady | pieniężna, rzeczowa, praca | nie, chyba że statut stanowi inaczej | zwykle tak, zgodnie ze statutem |
To tyle na temat wpisowego, udziałów i wkładów. Jeśli masz jakieś wątpliwości lub chciałbyś podzielić się spostrzeżeniami lub konkretnymi rozwiązaniami, zapraszam do komentowania wpisu. Pamiętaj też, że w razie wątpliwości możesz skorzystać z bezpłatnych konsultacji (20 minut) lub umówić się na dłuższe doradztwo.
Uwaga: artykuł został po raz pierwszy opublikowany 17 sierpnia 2013 r., po czym został zaktualizowany w maju 2025 r. w ramach projektu pod nazwą „Przedsiębiorstwospołeczne.pl Non Profit – spółka, która skutecznie popularyzuje ekonomię społeczną oraz wspiera rozwój podmiotów ekonomii społecznej i ich zakładanie”. Zadanie to realizowane jest w ramach “Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich” na lata 2018-2030.
Witam Panie Waldemarze!
zastanawiam się, czy w statucie można zastrzec, że wkłady uzyskane jako dofinansowanie ze źródeł publicznych nie podlegają w ogóle zwrotowi. czy miał Pan jakieś doświadczenia z takim postanowieniem?
Dzień dobry,
Rozumiem, że chodzi o wkład pochodzący z Funduszu Pracy lub PFRON.
Próbowaliśmy to kiedyś zrobić, ale jeden z sądów zakwestionował te zapisy jako niezgodne z prawem spółdzielczym. Stąd ostatnia propozycja (niezakwestionowana przez sąd) by do 12 miesięcy (lub 24 w przypadku PFRON) wkład był zwrotny, a potem przechodził na własność spółdzielni.
Tego rodzaju zapisy są we wzorcowym statucie dostępnym w dziale pobierz (dla zalogowanych).
pozdrawiam serdecznie,
bardzo dziękuję za ekspresową odpowiedź 🙂 również serdecznie pozdrawiam
Dzień dobry, jak już wcześniej pisałam, założyciele spółdzielni podpisując pierwszą umowę o pracę zgodzili się na 1/8 etatu, aby zapewnić spółdzielni więcej środków na remont lokalu i wyposażenie. Mieli środki z POKL i 2×6 miesięcy wsparcia pomostowego. Spotkałam się ostatnio z poglądem, który chcę przedstawić Pana opinii; skoro pozostałe 7/8 uposażenia z pomostowego otrzymywała spółdzielnia, to można twierdzić, że był to dodatkowy wkład każdego członka. Czy tak? W takim razie można domagać się jego zwrotu w przypadku wystąpienia i w jakim trybie?
Dzień dobry,
Nie widzę takiej możliwości. Wsparcie pomostowe jest dla spółdzielni, a nie dla każdego z członków spółdzielni. Nie przechodzi przez konta prywatne członków i m.in. stąd też nie ma formy wkładu.
pozdrawiam serdecznie,
Witam
Spółdzielnia Socjalna, pięciu członków, którzy wpłacili udziały i wpisowe. Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą.
Przed zawiązaniem spółdzielni dwóch członków pozyskało dotacje z funduszy unijnych na wniesienie wkładów do spółdzielni. Beneficjentami dotacji i wsparcia pomostowego są osoby fizyczne-członkowie spółdzielni. Dotacja główna i wsparcie pomostowe przyznane na okres 12 mcy wpływa na konta prywatne, a następnie niezwłocznie przekazywana jest na konto spółdzielni.
Zgodnie ze statutem środki pozyskane przez członków są wnoszone do spółdzielni jako wkład. Wkład ten stanowi własność spółdzielni i jest przez nią użytkowany nieodpłatnie. Rozliczeniem wsparcia zajmuje się spółdzielnia i składa comiesięczne rozliczenia w instytucji dotującej.
Pytania w sprawie CIT.
Czy wkłady te stanowią podstawę opodatkowania podatkiem CIT?
Czy należy traktować je jako wkład powiększający fundusz zasobowy czy jako przychód z tytułu dotacji?
Czy w związku z tym zakupy sfinansowane dotacją główną i pomostową stanowią koszty uzyskania przychodów spółdzielni?
Czy w jakiś szczególny sposób należy wykazać powyższe w deklaracji CIT8?
pozdrawiam
Dzień dobry,
Przyznam, że nie spotkałem się z takim rozwiązaniem w kontekście środków unijnych. Wkład najczęściej zwiększa fundusz zasobowy (zwłaszcza jeśli jest wnoszony na własność Spółdzielni).
Co do spraw księgowo-podatkowych, to zachęcam do skorzystania z doradztwa specjalistycznego w OWES.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Czy udziały lub wkłady w spółdzielni spozywców społem podlegają wspólnocie małżeńskiej i w przypadku rozwodu i podziałowi majątku podziałowi na pół dla byłych małżonków?
Dzień dobry,
Nie zajmuje się spółdzielniami spożywców. Wklejam to, co udało mi się znaleźć: Zawartym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym przepisom o stosunkach majątkowych między małżonkami podlegają prawa majątkowe wynikające z członkostwa w spółdzielni, w szczególności prawo do wkładu, udziału w spółdzielni, prawo do części majątku spółdzielni w razie jej likwidacji, prawa wynikające ze spółdzielczego stosunku pracy. Mogą one należeć do majątku wspólnego małżonków, także gdy związane są z członkostwem jednego małżonka. W kategoriach przynależności do majątku wspólnego małżonków lub do majątku odrębnego nie mogą być natomiast rozpatrywane uprawnienia wynikające z członkostwa w spółdzielni, który jest stosunkiem prawnym niemajątkowym.
Źródło: https://www.eporady24.pl/udzialy_w_spoldzielni,pytania,3,19,6780.html
pozdrawiam,
Waldek Żbik
A co ze spółdzielniami w których nie wniesiesiono kapitału początkowego, w statucie jest 10.000 ale udziałowcy nie mają takich pieniędzy. Jak to można rozwiązać?
Pozostanie pewnie zmiana statutu w tym zakresie. Innego rozwiązania za bardzo nie widzę.
pozdrawiam serdecznie,
Witam,
czy w razie śmierci członka spółdzielni socjalnej i wskazania przez tego członka w deklaracji osoby której należą się udziału po śmierci członka – osoba ta ( wskazana w deklaracji) ma prawo tylko do udziałów wniesionych przez członka spółdzielni czy też również do innych środków otrzymanych wcześniej przez zmarłego np. z Funduszy Pracy itd?
Dzień dobry,
Zgodnie z prawem spółdzielczym (art. 16, par. 3): „Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożonym spółdzielni wskazać osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały.” Tak więc spółdzielnia wypłaca udziały osobie wskazanej przez zmarłego członka.
Jeśli chodzi o dotacje np. z Funduszu Pracy, to są one najczęściej wnoszone w formie wkładu. O zasadach zwrotu wkładów (w tym sytuacji, w której wkład będzie podlegał zwrotowi) decyduje statut konkretnej spółdzielni.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku dotacji ze środków unijnych (PO KL) – spotkałem się tylko z sytuacjami, w których środki te nie były wnoszone przez członka (w formie wkładu czy jakiejkolwiek innej), ale były przekazywane bezpośrednio na konto spółdzielni.
pozdrowienia,
Witam, czyli udziały otrzymuje osoba tak naprawdę wskazana przez zmarłego członka spółdzielni w deklaracji – o tym jest mowa w prawie spółdzielczym. Ale co się dzieje ze środkami z Funduszu Pracy bądź z PFRON otrzymanymi przez jakąś osobę w celu wniesienia wkładu do spółdzielni socjalnej ( np. przy jej zakładaniu bądź później ) Czy po śmierci członka spółdzielni – jak się zgłosi spadkobierca takiego zmarłego członka spółdzielni i zażąda ich zwrotu – to mu się należą? Spółdzielnia musi je zwrócić? Czy nie? Czy te środki w chwili ich wniesienia do spółdzielni stają się własnością spółdzielni? Co jeśli statut kompletnie nic w tym zakresie nie reguluje? Uprzejmie proszę o wyjaśnienia praktyczne, ewentualnie jakieś orzeczenia Sądów.
W praktyce spotkałem się z dwoma rozwiązaniami, w których wkłady te po 12 miesiącach przechodzą na własność spółdzielni i członek nie ma do nich prawa w przypadku wystąpienia ze spółdzielni lub w jakiejkolwiek innej sytuacji. Ale tego rodzaju regulacje powinny znaleźć się w statucie.
Nie udało mi się znaleźć orzeczenia sądów w tym zakresie. Ponieważ jednak – jak rozumiem – statut nie przewiduje zwrotu wkładów spadkobiercom (a prawo spółdzielcze odsyła w tej sprawie do statutu), to taki zwrot nie przysługuje. To jest jednak tylko moje zdanie w tym temacie.
pozdrowienia,
Czyli ta sytuacja jest tak naprawdę nie doregulowana przez przepisy? Czyli jeżeli nie ma takich zapisów w statucie o przejściu tych środków po ich wniesieniu na własność spółdzielni – spadkobierca zmarłego członka spółdzielni może próbować przed Sądem dochodzić od spółdzielni tych pieniędzy? – i może mu się to udać? Jak Pan uważa?
Tak, według mojej wiedzy jest to niedoregulowane, albo inaczej: pozostawione decyzji członków spółdzielni.
Moim zdaniem, patrząc na cel udzielania tego rodzaju dotacji oraz fakt, że ten wkład nie był wnoszony ze środków prywatnych, dochodzenie zwrotu tych pieniędzy przed sądem byłoby kontrowersyjne (oczywiście zakładam, że minęło już dwanaście miesięcy i dotacja nie podlegają zwrotowi do urzędu pracy).
Nie podejmuje się oceny jak mogłaby się zakończyć taka sprawa przed sądem. Trudno mi nawet wskazać podstawę prawną do dochodzenia tych pieniędzy w tej sytuacji.
pozdrowienia,
Witam,
tylko tak naprawdę taka dotacja np. z Funduszu Pracy na założenie spółdzielni jest przyznawana na osobę prywatną a dopiero ona przenosi to na rzecz spółdzielni. Czyli spółdzielnia jest podmiotem wtórnym tak jak np. w spółkach osobowych gdzie wspólnik wnosi wkład i po jego śmierci są osoby uprawnione do tego wkładu….
Zgadza się, co nie zmienia faktu, że nie są to środki wniesione z prywatnego majątku 🙂
Jeśli postanowi Pan dochodzić tych środków, to będę wdzięczny za informację na czym się skończyło. Nie spotkałem się z taką sytuacją w praktyce, a jestem ciekaw jak to zostanie zinterpretowane.
pozdrowienia,
test
a ile może max wpisowe w spółdzielni socjalnej? wiem, że w spółdzielni mieszkaniowej to max 25% minimalnego wynagrodzenia, a w socjalnej?
W przypadku spółdzielni socjalnej nie ma przepisu, który wprost wyznaczałby maksymalną kwotę wpisowego. Jest to pozostawione regulacjom statutowym konkretnej spółdzielni, czyli zależy od decyzji członków spółdzielni.
pozdrowienia,
Waldek Żbik
Dzień dobry.
Kilkoro członków spółdzielni socjalnej wystąpiło z niej. Za rok poprzedni, w którym byli jeszcze członkami, spółdzielnia poniosła straty. Czy w takiej sytuacji byłym członkom należy się zwrot udziałów?
Członkowie nagle zaczęli się upominać o zwrot, ponad rok od złożenia wypowiedzenia członkostwa…
Będę wdzięczna za odpowiedź. Pozdrawiam
Dzień dobry,
Pytanie: czy walne podjęło już decyzję o sposobie pokrycia straty? Jeśli została już ona pokryta z funduszu udziałowego, to byłym członkom nie będzie przysługiwało prawo do zwrotu udziałów.
Art. 21 prawa spółdzielczego: Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać zwrotu wpłat dokonanych na udziały (nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu). Zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem oraz w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni (art. 19 § 2). Sposób i termin zwrotu określa statut.
pozdrowienia,
Waldek Żbik
Była podjęta uchwała Walnego, iż straty zostaną pokryte z udziałów członkowskich oraz będzie pokrywana w latach następnych.
To więc powinno uciąć wszelkie dyskusje 🙂
Dziękuję za wszelką pomoc.
witam, mamy wpłacone na konto wpisowe i obowiązkowe udziały jednej z członkiń naszej Spółdzielni, wpłacone tydzień przed formalnym przyjęciem. Czy to stanowi jakiś problem? Ktoś może to zakwestionować?
Dziękuję
Rozumiem, że ta osoba nie jest członkiem, tylko na razie kandydatem, wpisowe i udziały zostały wpłacone przed przyjęciem na członka, tytuł przelewu został odpowiednio opisany.
Moim zdaniem można to zostawić i po decyzji organu o przyjęciu traktować te środki jako udziały i wpisowe lub (przy decyzji odmownej) oddać zainteresowanej osobie (chociaż jakbym się uparł, to mógłbym wymyślić potencjalny problem np.: jest to rodzaj presji wywieranej na walne – „macie już moje pieniądze, więc…” – brzmi to jednak trochę śmiesznie, zwłaszcza jeśli kwoty są niewielkie).
pozdrowienia,
Waldek Żbik
Witam, szukam szukam i nie moge nigdzie znaleźć. Proszę mi powiedzieć do czego tak naprawdę uprawniają udziały w spółdzielni socjalnej. Jaka jest różnica dla członka czy posiada jeden czy 100. Czy spółdzielnia powinna określić liczbę wszystkich udziałów jakie pozostają do rozdysponowania pomiędzy członków ? Nie rozumiem sensu udziałów w spółdzielni socjalnej.
Panie Piotrze,
Udziały dodatkowe w warunkach spółdzielni socjalnej nie dają żadnych dodatkowych uprawnień (w zwykłych spółdzielniach jest możliwość przeznaczenia zysku na oprocentowanie udziałów, więc członek miałby korzyści z posiadania dodatkowych udziałów).
Ma z nich powstać kapitał będący podstawą działalności spółdzielni, ale w spółdzielniach socjalnych to tylko teoria (zwłaszcza, jeśli korzystamy z dotacji).
Każdy członek ma wnieść minimum 1 udział. Nie ma potrzeby ustalania liczby wszystkich udziałów i dzielenia ich między członków. Kolejność zwykle jest odwrotna tzn. członkowie deklarują i wnoszą udziały. Z tych wpłat tworzony jest fundusz udziałowy.
pozdrowienia,
Waldek Żbik
Dzień dobry, w 2012 założyliśmy spółdzielnie socjalna, udziały były symboliczne, każdy z grupy miał ich równa ilość. Działalność spółdzielni się rozwinęła i działa prężnie. Czy odchodzący członek spółdzielni może w jakikolwiek sposób uzyskać zwaloryzowane udziały po takim czasie? Kto mógłby takie rzeczy wyliczyć i gdzie ewentualnie można szukać pomocy w tym temacie.
Dzień dobry,
Udziały w spółdzielni socjalnej nie podlegają waloryzacji, nie można na ich zwiększenie przeznaczać nadwyżki bilansowej. Nie widzę więc za bardzo opcji zrobienia takiej operacji.
pozdrowienia,
Waldek Żbik
Witam serdecznie,
czy zwrotny udział członka (dodatkowa wpłata pieniężna na zasilenie kasy spółdzielni) może być wycofany w trakcie roku obrotowego, bez dodatkowej uchwały walnego, na żądanie aktualnego członka spółdzielni, który je wpłacił i może polegać na decyzji prezesa i przelewie na konto bankowe członka (w takiej samej formie wpłaty członek dokonał)?
Pozdrawiam
Dzień dobry Panie Sebastianie,
Dodatkowy udział członka podlega zwrotowi na jego żądanie, ale dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z takim żądaniem. O szczegółach (np. terminy zwrotu) powinien decydować statut.
pozdrawiam serdecznie,
Waldek Żbik
Witam.
Jak zakwalifikować wpłaty członków dokonane na konto spółdzielni, pochodzące z PUP ( zgodnie z umową mają być przeznaczone na zakup wyposażenia spółdzielni, jako wkład bezrobotnego), jeśli w statucie jest mowa, ze wpłaty te stanowią wkład i są bezzwrotne. Pytanie jest istotne z punktu widzenia podatku dochodowego, gdyż nieopodatkowane są wpłaty na fundusz udziałowy oraz wartość wpisowego, przeznaczonego na fundusz zasobowy. Czy więc te wpłaty jako bezzwrotne należy zaliczyć do funduszu zasobowego i potraktować je jako dopłaty do wpisowego ( kwota wpisowego w statucie jest określona na 100 zł) czy jest to wpłata do funduszu udziałowego (udziały wynoszą 50 zł i można objąć ich kilka)? Czy tego typu wpłata może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego?
Dzień dobry,
Wpłaty te należy zakwalifikować zgodnie ze statutem, z reguły faktycznie zasilają one fundusz zasobowy. Według mojej wiedzy od wniesionych wkładów spółdzielni nie płaci podatku dochodowego.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Dzień dobry, Jesteśmy Spółdzielnią uznaną organizacją producentów owoców i warzyw, czy wniesienie wkładu pieniężnego przez członka, zwrotnego lub bezzwrotnego na konto funduszu zasobowego spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w Spółdzielni?
Dzień dobry Pani Joanno,
Proszę zerknąć np. tutaj: https://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/1108733,cit-od-wkladow-pienieznych.html
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Dzień dobry,
Tak widziałam ten artykuł ale dotyczy to podmiotu wnoszącego, a jak jest po stronie otrzymującego taki wkład? Będzie to zwiększenie funduszu zasobowego w Spółdzielni i tu mam problem.
Dzień dobry,
Niestety takie wkłady dosyć sporadycznie zdarzają się w spółdzielniach socjalnych, więc mam mało praktyki w temacie. Przejrzałem jeszcze ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych i nie udało mi się ustalić nic konstruktywnego. Do tej pory raczej żyłem w przekonaniu, że nie jest to opodatkowane, bo trudno tu mówić o przychodzie, skoro z reguły wkład jest zwrotny (szczegóły oczywiście w statucie) i wkład pieniężny może być traktowany jako rodzaj pożyczki. Nie mam tutaj jednak pewności.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Dziękuję za zainteresowanie tematem, tez skłaniam się ku temu, że wkład zwrotny nie stanowi definitywnego przysporzenia ale czy zwiększa kapitały czy raczej będą to inwestycje?
W moim odczuciu raczej fundusz zasobowy, ale też może to wynikać ze statutu.
pozdrawiam serdecznie,
Waldek Żbik
Patrząc z innej strony, to jeżeli będzie to wkład zwrotny wniesiony na Fundusz zasobowy, czy nie zostanie potraktowany jako pożyczka od członka, co wiązałoby się z PCC oraz przychodem z nieodpłatnych świadczeń? czym się różni wkład pieniężny zwrotny od pożyczki nieoprocentowanej?
Witam ponownie Pani Joanno,
Według mojej wiedzy taki wkład nie będzie traktowany jako pożyczka. Pisałem też o tym tutaj: https://spoldzielniasocjalnawpraktyce.pl/sposob-czlonek-spoldzielni-moze-wniesc-niej-wlasny-kapital/
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Dzień dobry. Czy zwrot udziałów byłemu członkowi spółdzielni powinien być zatwierdzony uchwałą walnego zgromadzenia lub zarządu, czy też powinien być udokumentowany w inny sposób? W statucie mamy zapisane, że zwrot tych udziałów następuje w całości w terminie 30 dni od zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem. Czy wystarczy przelew na konto byłego członka, czy trzeba to jakoś jeszcze dodatkowo udokumentować.
Podanie o wystąpienie ze Spółdzielni przez członka oraz zatwierdzenie rezygnacji przez walne zgromadzenie jest wystarczające aby zgodnie ze statutem zwrócić udział. Gdy nie mamy pewności co do nr konta to proszę i info na maila.
Dziękuję za odpowiedź pani Joanno. Moje pytanie wynikało z tego, że we wpisie pana Żbika na temat wystąpienia ze spółdzielni jest taki zapis „wystąpienie członka ze spółdzielni to jednostronne oświadczenie woli i nie wymaga zatwierdzenia ze strony spółdzielni. Bieg okresu wypowiedzenia rozpoczyna się w momencie złożenia wystąpienia członka w lokalu spółdzielni lub na ręce jednego z członków zarządu.” Czyli jednak walne zgromadzenie musi zatwierdzić rezygnację członka, aby można było mu zwrócić udziały? A jeśli tak to czy walne zatwierdza tą rezygnację razem z zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem zwrotu udziałów?
Dzień dobry,
Członkostwo w spółdzielni jest dobrowolne, więc żaden organ nie musi zatwierdzać rezygnacji członka. Chodzi tylko o to, by rezygnacja była skuteczna, czyli złożona na piśmie i dostarczona np. do członka zarządu. Rezygnujący członek przestaje być członkiem po upływie okresu wypowiedzenia.
Do wypłaty udziałów byłego członka wymagane jest zatwierdzenie sprawozdania za rok, w którym ustało członkostwa i pod warunkiem, że nie było straty pokrytej z funduszu udziałowego.
pozdrawiam serdecznie,
Waldek Żbik
Dziękuje serdecznie za odpowiedź. Od strony rezygnacji było wszystko załatwione tak jak pan pisze panie Waldemarze (nawet korzystaliśmy z tej formułki odnośnie rezygnacji podanej przez Pana w artykule odnośnie wystąpienia ze spółdzielni 🙂 ). Sprawozdanie finansowe za 2018 r. jest zatwierdzone i nie było straty, więc pozostaje tylko wypłacić udziały byłej członkini.
Pozdrawiam.
Nie wiem czy dyskusja jeszcze aktualna. Czy spółdzielnia może żądać od członka (byłego członka) wniesienia całości zadeklarowanych udziałów w przypadku rezygnacji z członkowstwa przed spłaceniem zadeklarowanych udziałów w całości? Statut i deklaracja daje wybór: jednorazowo lub w ratach miesięcznych i nie mam nic mowy o całkowitej spłacie udziałów w przypadku wcześniejszej rezygnacji.
Dzień dobry Pani Marleno,
Rozumiem, że chodzi o to, że członek nie wpłacił udziałów, a teraz wypowiedział członkostwo… Oczywiście póki jest członkiem (a w okresie wypowiedzenia jest członkiem) jego obowiązkiem jest zapłata udziałów, ale skoro wcześniej nie udało się tej zapłaty wyegzekwować to może być tym bardziej trudniej będzie ją wyegzekwować w okresie wypowiedzenia…
Jeśli nie odpowiedziałem na pytanie, to proszę o doprecyzowanie 🙂
pozdrawiam serdecznie,
Waldek Żbik
Doprecyzowuję pytanie. W deklaracji członkowskiej członek zadeklarował 10 udziałów po 500 zł. (czyli 5000 zł.). Taką wielkość udziałów określa tez statut. W deklaracji, zgodnie także z zapisami statutu, członek zadeklarował że będzie wpłacał udziały w ratach miesięcznych po 500 zł. (i tak też sumiennie wpłacał). Po kilku miesiącach zrezygnował z członkowstwa a wartość wpłaconych przez niego rat udziałów to 3000 zł. Czy spółdzielnia po rozwiązaniu umowy o pracę i ustaniu członkowstwa może żądać od niego dopłaty tych brakujących udziałów (zadeklarowane 5000 tys. a wpłacone 3000 zł. )?
Moim zdaniem: nie. Wpłacał udziały (zakładam, że udziały, bo statut przewidywał 10 udziałów po 500 zł, więc nie były to raty na udziały), a po ustaniu członkostwa ten obowiązek również ustał.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Dziękuję za szybką odpowiedz. Właściwie zapis w statucie jest taki: członek zobowiązany jest do: zadeklarowania i wniesienia co najmniej 10 udziałów przy czy jeden udział wynosi 500 zł.
Zadeklarowane udziały wpłaca się jednorazowo lub w ratach miesięcznych w wysokości minimum 500 zł.
Ale myślę że nie zmienia to interpretacji.
Tak, to wiele nie zmienia 🙂
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Witam. Zastanawia mnie sytuacja, w której członek zgłasza żądanie zwrotu wkładu finansowego. Widzi, że spółdzielnia zmierza ku upadłości i środków pieniężnych może nie być. Czy ma prawo wystąpić z żądaniem zwrotu wkładu w formie pieniężnej, z zamianą na zwrot w postaci majątku ruchomego spółdzielni? (np. lodówka, miesiarka) Statut nic na ten temat nie mówi. Zarząd wyraża zgodę, bo nie chce krzywdzić spółdzielcy, a wie, że pieniędzy nie ma i nie będzie. Strony dochodzą do porozumienia w sprawie wyceny. Czy takie rozwiązanie jest możliwe? Może to zrobić zarząd, czy musi walne? (rady nadzorczej nie ma). Proszę o odpowiedź. Z góry dziękuję i życzę zdrowia w tych ciężkich czasach. Grzegorz.
Dzień dobry,
Byłbym tutaj o tyle ostrożny, że jeśli – jak Pan pisze – spółdzielnia zmierza w kierunku upadłości, to tego rodzaju operacja może pokrzywdzić innych wierzycieli. Co z kolei może narazić na odpowiedzialność członków zarządu. Nie mam jednak pełnej wiedzy nt. Waszej sytuacji, by to stwierdzić. Nie czuję się też ekspertem w zakresie prawa upadłościowego, ale takie zagrożenie dostrzegam.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Sytuacja jest klarowna – pieniędzy wystarczy na uregulowanie należności wobec kontrahentów. Natomiast dwoje członków, którzy jeszcze mają do odebrania wkład pieniężny, zgadzają się ze w razie braku części lub całości kwot pieniężnych, mogą wziąć część wyposażenia. Jeszcze przed datą zgłoszenia Spółdzielni do upadłości. I to ostatnie zdanie jest najważniejsze -przed datą. Rozumiem, że Zarząd lub Walne mogą tak zadysponować majątkiem spółdzielni? Spotkał się Pan z takim przypadkiem? Pozdrawiam, Grzegorz.
Tak, spotkałem się z takim przypadkiem. Warto zadbać o jakąś racjonalną wycenę sprzętu… W zasadzie decyzja zarządu będzie wystarczająca, bo rozumiem, że nie mówimy o nieruchomości, więc nie jest to decyzja zastrzeżona do walnego zgromadzenia.
Natomiast pisze Pan o upadłości, która dotyczy sytuacji, gdy majątek jest mniejszy od zobowiązań, więc to mi się nie klei z tym, że „pieniędzy wystarczy na uregulowanie należności wobec kontrahentów”.
Być może chodzi Panu o likwidację. O upadłości pisałem tutaj: https://spoldzielniasocjalnawpraktyce.pl/upadlosc-w-spoldzielni-socjalnej/
pozdrawiam serdecznie,
Waldek Żbik
Dopowiem, że wyjdziemy ze spłatami „na zero”. Wierzyciele nie będą pokrzywdzeni. Zaś na samą likwidację (lustracja likwidacyjna, pensja likwidatora) raczej na pewno nie wystarczy. Pozostaje wnieść o upadłość. Wykańcza nas ten Convid 19 (branża gastronomiczna). 🙁
Wniosłam pełne udziały przy zatrudnieniu na pełny etat.
W chwili obecnej jestem zatrudniona na 1\3 etatu. Czy mogę wystąpic o zwrot nadpłaconych udziałów.
Nadmieniam iż statut przewiduje jednomiesięczne wynagrodzienie – wysokość udziału
Dzień dobry,
Pytanie co przewiduje statut na taką okoliczność, bo może być też tak, że np. liczby się wynagrodzenie wypłacane na początku zatrudnienia.
Jeśli natomiast zależałoby to od wynagrodzenia wypłacanego w danym momencie, to taką nadpłatę udziałów należałoby prawdopodobnie (do weryfikacji w statucie) traktować jako udziały nadobowiązkowe. A to oznacza, że będą one podlegać zwrotowi dopiero w momencie jak będzie zatwierdzone sprawozdanie finansowe za rok, w którym członek zażądał zwrotu udziałów (pod warunkiem, że udziały nie pójdą na pokrycie start w spółdzielni).
Zacytuję jeszcze art. 21 prawa spółdzielczego:
Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać zwrotu wpłat dokonanych na udziały (nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu). Zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem oraz w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni (art. 19 § 2). Sposób i termin zwrotu określa statut.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
czy członek spółdzielni socjalnej musi pracować w spółdzielni
Dzień dobry,
Członek spółdzielni socjalnej (oczywiście mówimy o osobie fizycznej) powinien w niej pracować. Jest to obowiązek dwustronny (spółdzielnia ma obowiązek zapewnić pracę, a członek tę pracę wykonywać). Ramy tego obowiązku wyznaczają możliwości gospodarcze spółdzielni oraz kwalifikacje osobiste i zawodowe członka (praca w spółdzielni ma odpowiadać tym kwalifikacjom).
Jeśli zdarzą się okresy bez zatrudnienia, to powinny mieć one charakter przejściowy i muszą być uzasadnione (mogą wynikać np. z trudności gospodarczych spółdzielni).
Przytoczę jeszcze stosowne przepisy prawa spółdzielczego (art. 182.):
§ 1. Spółdzielnia i członek spółdzielni mają obowiązek pozostawania ze sobą w stosunku pracy. Poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach ustawy odmowa nawiązania stosunku pracy lub pozostawania w takim stosunku stanowi naruszenie istotnych praw i obowiązków wynikających ze stosunku członkostwa.
§ 2. Członek ma prawo do zatrudnienia stosownie do swoich kwalifikacji zawodowych i osobistych oraz aktualnych możliwości gospodarczych spółdzielni.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Mam zapytanie odnośnie SPOŁEM PSS (Powszechna Spółdzielnia Spożywców) której Mama jest członkiem ponieważ zakupiła dwa udziały w 1992 roku , jak na dzień dzisiejszy oszacować wartość tych udziałów ? , bierze się pod uwagę wartość nieruchomości i sprzętu jakie współdzielnia posiada i się dzieli przez liczbę liczbę udziałów i wypłaca w zależność kto ile ma ?
Dzień dobry,
Specjalizuję się w spółdzielniach socjalnych, więc nie pomogę w tym temacie.
pozdrawiam,
Waldek Żbik
Dzień Dobry.
Proszę o informacje czy jednostka samorządu terytorialnego będąca jednym z członków założycielskich spółdzielni socjalnej może użyczyć spółdzielni samochód czy musi go wnieść jako wkład rzeczowy ?
Dzień dobry,
Tak, można użyczyć. Sam wkład również może mieć formę użyczenia.
Należy przy tym wszystkim pamiętać o skutkach podatkowych wniesienia wkładu / użyczenia.
pozdrowienia,
Waldek Żbik
Proszę o odpowiedz na następujące pytanie — – jeżeli członek Spółdzielni Pracy Surowców Mineralnych odchodzi na emeryturę i wypłaca się jemu wkłady członkowskie. Czy są one ozusowane czy też nie ?
Wydaje mi się, że nie, ale sformułowanie „wydaje mi się” jest tutaj adekwatne – specjalizuję się w spółdzielniach socjalnych.
pozdrowienia,
Waldek Żbik