Jak zlikwidować spółdzielnię socjalną?

W związku z licznymi pytaniami czytelników dzisiaj zajmiemy się tematem likwidacji spółdzielni socjalnej. Jest to temat dosyć skomplikowany i dosyć niewdzięczny (zwłaszcza dla mnie – w końcu jak ktoś zlikwiduje spółdzielnię, już tu nie zajrzy :)), zwykle kosztujący sporo nerwów i trochę pieniędzy. Jeśli jednak wiemy już, że nie chcemy / nie możemy prowadzić dalej spółdzielni i nie wchodzi w grę inne rozwiązanie (np. połączenie z inną spółdzielnią), warto podjąć ten wysiłek, chociażby po to by nie składać zerowych sprawozdań czy zerowych deklaracji CIT.

Jakie są przesłanki do likwidacji spółdzielni socjalnej?

Przede wszystkim taką przesłanką będzie decyzja członków o likwidacji podmiotu i na takiej sytuacji się tutaj skupimy. Dodatkowo ustawa o spółdzielniach socjalnych (dla dociekliwych: art. 18 ustawy o spółdzielniach socjalnych) precyzuje, że spółdzielnia socjalna przechodzi w stan likwidacji m.in. w sytuacji:

  • zaprzestania używania w nazwie oznaczenia „Spółdzielnia Socjalna”;
  • zmniejszenia się liczby członków poniżej pięciu w przypadku osób fizycznych i dwóch w przypadku osób prawnych lub zwiększenia powyżej pięćdziesięciu (od tej ostatniej sytuacji jest jeden wyjątek);
  • wskutek zwiększenia się liczby członków spółdzielni niepochodzących z grup defaworyzowanych powyżej 50% ogólnej liczby spółdzielni,
  • wskutek naruszenia zasad podziału nadwyżki bilansowej (dla dociekliwych: art. 10 ustawy o spółdzielniach socjalnych).

Od czego zacząć likwidację spółdzielni? Uchwały walnego zgromadzenia.

Jeśli członkowie nie chcą dalej prowadzić spółdzielni, to warunkiem przejścia spółdzielni w stan likwidacji jest podjęcie zgodnych uchwał walnych zgromadzeń zapadłych większością ¾ głosów, na dwóch kolejno następujących po sobie walnych zgromadzeniach – w odstępie co najmniej dwóch tygodni (tzw. likwidacja dobrowolna; dla dociekliwych”: art. 113 § 1 pkt. 3 prawa spółdzielczego). Oznacza to, że jeśli pierwsza uchwała o postawieniu spółdzielni w stan likwidacji została podjęta w piątek, 6 czerwca 2014 r., to druga uchwała może zostać podjęta najwcześniej w sobotę, 21 czerwca br. Ważne jest też to, że podczas drugiego walnego należy podjąć uchwały o wyborze likwidatora (likwidatorów) oraz ewentualnie o zbyciu nieruchomości (jeżeli spółdzielnia takie posiada).

Po co ten likwidator?

Zadaniem likwidatora (ew. likwidatorów) będzie przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego, co jest warunkiem całkowitego zakończenia działalności. Likwidator ma więc stopniowo „wygaszać” działalność spółdzielni, aż do jej zakończenia. Musi przy tym ściągnąć wierzytelności, uregulować zobowiązania oraz zagospodarować jej majątek. Warto też wiedzieć, że ogólna zasad mówi, że likwidatorem spółdzielni może być członek ostatniego zarządu lub inne osoby wybrane przez walne zgromadzenie, w tym także osoba prawna. Likwidator może nie być członkiem spółdzielni. Z likwidatorem można zawrzeć umowę na wykonanie czynności likwidacyjnych (zgodnie z zasadami zawierania umów z członkiem zarządu spółdzielni).

Zgłoszenie wniosku o otwarcie likwidacji

Następnym krokiem jest zgłoszenie przez likwidatora wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego o wpisanie otwarcia likwidacji i zarejestrowanie likwidatora. Jest to pierwszy i podstawowy obowiązek likwidatora. Do tego wniosku (KRS-Z61) załącza się następujące dokumenty:

  • formularz KRS-ZK – wniosek informujący o zmianie w organach, w tym wypadku chodzi o wykreślenie zarządu,
  • formularz KRS-ZR – zgłoszenie likwidatora, zarządcy, przedstawiciela lub reprezentanta likwidowanej organizacji,
  • dokumenty potwierdzające postawienie spółdzielni w stan likwidacji i wybór likwidatora, tj. odpowiednie uchwały, protokoły i listy obecności z walnych zgromadzeń,
  • dodatkowe załączniki związane z tzw. „jednym okienkiem”, tj. wniosek o zmianę danych w rejestrze REGON (RG-1), wniosek o zmianę danych w urzędzie skarbowym (NIP-2),
  • ewentualnie, jeśli spółdzielni zatrudniała pracowników, także wniosek o zmianę danych w ZUS.

Jednocześnie likwidator zawiadamia o tym związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą.

Dalsze obowiązki zgłoszeniowe. Monitor Spółdzielczy.

Likwidator powiadamia o otwarciu likwidacji poniższe instytucje:

  • banki finansujące spółdzielnię,
  • urząd skarbowy,
  • urząd statystyczny,
  • ew. inne (np. instytucje pożyczkowe, jeśli spółdzielnia korzystała z pożyczki).

Likwidator ma również obowiązek zamieszczenia w Monitorze Spółdzielczym zawiadomienia o otwarciu likwidacji spółdzielni i wezwać wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia. Jest to bardzo istotny obowiązek, bez którego prawidłowego wykonania, nie da się zakończyć postępowania likwidacyjnego.

Likwidator przygotowuje sprawozdania i plany

Poza tym likwidator ma obowiązek sporządzenia następujących dokumentów:

  • sprawozdanie na dzień otwarcia likwidacji,
  • listę zobowiązań Spółdzielni (lista ta powinna uwzględniać zarówno wierzytelności, jak i długi spółdzielni),
  • plan finansowy likwidacji i plan zaspokojenia zobowiązań.

Aby było to możliwe niezbędna będzie inwentaryzacja majątku przez likwidatora. Warto również by likwidator przygotował harmonogram likwidacji. Będzie on potrzebny m.in. po to, by prawidłowo oszacować czas trwania i koszty likwidacji, a więc prawidłowo sporządzić plan finansowy likwidacji. W planie finansowym uwzględnia się wszystkie istotne okoliczności majątkowe, które mają wpływ na powstanie lub zaspokojenie zobowiązać spółdzielni. Tym samym będą tutaj uwzględnione:

  • aktywa – majątek trwały (np. samochody) oraz obrotowy (materiały, zapasy etc.)
  • pasywa, w tym np. zobowiązania (podatki, opłaty, koszty bieżące, w tym opłata za archiwizację zgodnie z Rozporządzeniem ministra sprawiedliwości z dnia 4 kwietnia 1995 r. w sprawie sposobu i czasu przechowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych oraz wszelkie inne wydatki i opłaty niezbędne do dokończenia procesu likwidacji),
  • bilans pokrycia zobowiązań ze wskazaniem źródeł pokrycia oraz wykaz środków trwałych.

Jest to niezwykle ważne, bo likwidator może ponosić wydatki jedynie ujęte w planie finansowym zatwierdzonym przez walne zgromadzenie.

Co dalej?

O tym, jakie działania powinny być podjęte w procesie likwidacji spółdzielni socjalnej w dalszej kolejności, napiszę już w jednym z kolejnych wpisów. Zapraszam do komentowania oraz popularyzacji wpisu, jeśli uznasz tekst za przydatny.

Jak zlikwidować spółdzielnię socjalną?
Oceń ten wpis

Etykiety:,

5 komentarzy do “Jak zlikwidować spółdzielnię socjalną?”

  1. 6 stycznia 2018 na 00:57 #

    1. Nie jest dla mnie zrozumiałe, czy spółdzielnia socjalna, będąca w stanie likwidacji, może nadal prowadzić działalność gospodarczą? Spotkałam się z opinią, że nie może. A przecież skądś trzeba wziąć środki na proces likwidacji, jeśli wiadomo, że majątek nie wystarczy.
    2. Przepisy określaja zakres obowiązków i kompetencji likwidatora. Nie wiem jednak, czy to oznacza, że z chwilą podjęcia uchwały o wszczęciu likwidacji zarzad traci swoje uprawnienia, przestaje działać tak, jakby został odwołany?
    Pozdrawiam

    • Waldemar Żbik
      8 stycznia 2018 na 07:56 #

      Dzień dobry,

      1. Likwidator powinien wygaszać działalność gospodarczą, co nie znaczy że spółdzielnia nie może jej prowadzić. Czasami z ekonomicznego punktu widzenia bardziej opłaca kontynuować działalność przez pewien czas, zamiast np. płacić czynsz i wynagrodzenia w okresie wypowiedzenia bez żadnych przychodów. Czasami działalność gospodarcza może być też źródłem pokrycia części kosztów likwidacji.

      2. Tak, likwidator wchodzi w miejsce zarządu (zgłaszając w sądzie otwarcie likwidacji, wykreśla się cały zarząd). Niektórzy zalecają dodatkowo, by odwołać zarząd (ew. by walne przyjęło do wiadomości rezygnację członków zarządu) na tym samym walnym, które wybierze likwidatora.

      pozdrawiam serdecznie,
      Waldek Żbik

      • 9 stycznia 2018 na 20:10 #

        Dziękuję. Głupio byłoby zrywać np. kontrakty z terminem realizacji, poza tym – a nuż się znajdą nowe zamówienia i sytuacja gospodarcza poprawi…
        Pozdrawiam

  2. 12 stycznia 2018 na 09:55 #

    Jakie są koszty likwidacji spółdzielni socjalnej.

Dodaj komentarz

Zabezpieczenie antyspamowe *