Jak podpisać umowę z członkami zarządu spółdzielni?

Dzisiaj przyjrzymy się dosyć specyficznej regulacji dotyczącej funkcjonowania zarządu spółdzielni socjalnej. Czy wiesz kto podpisuje umowę z członkami zarządu spółdzielni i jak to zrobić?

Kto reprezentuje spółdzielnię socjalną?

Zwykle jest tak, że spółdzielnia jest reprezentowana przez zarząd. Prawo spółdzielcze definiuje jednak nieco odmiennie zasady reprezentacji spółdzielni w kontaktach z członkami zarządu.

Umowy np. o pracę z członkiem zarządu nie może zawrzeć np. dwóch pozostałych członków zarządu (jeśli zarząd jest trzyosobowy). Organem uprawnionym do reprezentacji spółdzielni w takiej sytuacji jest rada nadzorcza.

Powyższe wynika bezpośrednio z prawa spółdzielczego (dla dociekliwych: chodzi o art. 46 § 1 pkt. 8). Do zakresu działania rady należy bowiem m.in. podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu lub dokonywanych przez spółdzielnię w interesie członka zarządu oraz reprezentowanie spółdzielni przy tych czynnościach (do reprezentowania spółdzielni wystarczy dwóch członków rady przez nią upoważnionych).

Co to znaczy w praktyce?

Oznacza to, że w żadnym przypadku (niezależnie od postanowień statutu) umowy z członkiem zarządu nie podpiszą pozostali członkowie zarządu (takie rozwiązanie możliwe jest np. w stowarzyszeniu, w spółdzielni już nie). 

W przypadku spółdzielni małych (gdzie nie powołano rady nadzorczej) członek zarządu podpisze umowę z dwoma przedstawicielami wyznaczonymi przez walne zgromadzenie.

Jeśli więc chcesz by w Twojej spółdzielni wszyscy pracownicy (w tym członkowie zarządu) podpisali umowy w tym samym momencie, musisz pamiętać by odpowiednio wcześnie zwołać walne umieszczając w porządku obrad punkt dot. wyboru dwóch przedstawicieli walnego do podpisania w imieniu spółdzielni umowy z członkiem zarządu.

Co powinna zawierać uchwała o wyborze dwóch reprezentantów walnego zgromadzenia do podpisania umowy z członkami zarządu?

Co ważne, tego rodzaju uchwała walnego zgromadzenia powinna zawierać główne punkty umowy z członkiem zarządu(np. czas trwania, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie). Oznacza to tym samym, że umowy z członkami zarządu będą jawne dla wszystkich członków spółdzielni (lub inaczej będą efektem wspólnych ustaleń wszystkich członków spółdzielni i członków zarządu).

Dla większej elastyczności można stosować rozwiązania np. wymiar czasu pracy – nie więcej jak 3/4 etatu, wynagrodzenie – nie więcej jak 1 900 zł brutto. Wówczas można się poruszać w ramach tak określonych granic i nie trzeba będzie zwoływać kolejnego walnego by zmienić główne punkty umowy, bo np. pojawiło się nowe zlecenie.

To tyle na temat zasad podpisywania umów z członkiem zarządu spółdzielni socjalnej. Tradycyjnie zachęcam do dzielenia się swoim doświadczeniem lub wątpliwościami w formie komentarzy.

Etykiety:, , ,

28 Odpowiedzi do “Jak podpisać umowę z członkami zarządu spółdzielni?”

  1. Anna 22 czerwca 2013 na 12:42 #

    To bardzo ważny temat. Dla mnie tym ważniejszy, że dotyczy sytuacji jaka ma miejsce w Spółdzielni Socjalnej, której jestem członkiem. Używając określeń z kolejnych informacji „nasz statek płynie w złym kierunku”.
    Próbuję coś zmienić w składzie Zarządu, który sam siebie zatrudnił.
    Dowiedziałam się jednak, że jest Uchwała Sądu Najwyższego, która zezwala na samozatrudnienie zarządu lub Prezesa, nie wiem tego dokładnie.
    Czy może ktoś zna treść tej interpretacji?
    Będę wdzięczna za pomoc.

    • Waldek Żbik 22 czerwca 2013 na 12:43 #

      Witam serdecznie,

      Dziękuję za głos w sprawie Przyznam, że nie kojarzę Uchwały Sądu Najwyższego, o której Pani wspomina. Znalazłem jednak Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2000 r. I PKN 102/00. Na stronie 9 (u góry) tego wyroku czytamy: „…rada spółdzielni jest organem właściwym do zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu…”.

      pozdrawiam,

      • Dana 15 sierpnia 2013 na 14:31 #

        Witam,proszę o odpowiedź,na pytanie czy Prezes,może jednocześnie zajmować się księgowością,kadrami i sprwami administracyjnymi?.Czekam na założenie spółdzielni,będę jej członkiem (w ramach tych 50% członków,którzy …) i założycielem i nie wiem kim jeszcze,tylko czy mogę?

        • Waldemar Żbik
          WaldemarZbik 16 sierpnia 2013 na 10:01 #

          Generalnie jakiś większych przeszkód nie widzę. Ustawa o spółdzielniach socjalnych i prawo spółdzielcze nie wykluczają takiej możliwości. Należy tylko zwrócić uwagę by np. nie kontrolować / akceptować dokumentów, które się samemu sporządziło. Mam tu na myśli np. raporty kasowe i prowadzenie kasy. Funkcję kasjera należałoby więc w takiej sytuacji powierzyć innej osobie.

          pozdrawiam serdecznie,

          • Dana 22 sierpnia 2013 na 14:28 #

            Bardzo dziękuję,Pana pomoc jest becenna.Ja i moje koleżanki,jesteśmy w sytuacji tego Pana za Zgierza,czekamy,czekamy… na środki unijne.Miały być w czerwcu,może będą w grudniu.Nie tracę nadziei serdecznie pozdrawiam

            • Kasia 4 października 2013 na 16:26 #

              WITAM

              Panie Waldemarze, proszę o rozwinięcie tematu i podanie innych „z praktyki wziętych” (poza zawarciem um. o pracę) czynności prawnych dokonywanych (zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 46 § 1 pkt. 8 prawa spółdzielczego) między spółdzielnią a członkiem zarządu lub dokonywanych przez spółdzielnię w interesie członka zarządu, które mogą pojawić w trakcie działalności spółdzielni. Wydaje mi się, że do katalogu tych czynności można zaliczyć np. umowę z członkiem zarządu o wniesienie przez niego wkładu do spółdzielni (na własność, na podstawie użyczenia), udzielenie pożyczki, oczywiście będzie to również rozwiązanie um. o pracę z członkiem zarządu. A co np. z nałożeniem nagany pracowniczej członkowi zarządu (i innych kar przewidzianych w kp)?

              Odnośnie udzielania urlopu członkowi zarządu – załączam wyrok SN

              Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1998 r.

              I PKN 527/97

              „Udzielenie urlopu wypoczynkowego członkowi zarządu spółdzielni należy do kompetencji zarządu spółdzielni, a nie do kompetencji rady nadzorczej. „

              OSNP 1999/2/54, Pr.Pracy 1998/9/34

              „Określone w art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego uprawnienie rady nadzorczej spółdzielni do podejmowania uchwał odnosi się wyłącznie do dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu lub dokonywanych w interesie członka zarządu czynności prawnych, które jednakże są aktami woli rady nadzorczej – prowadzącymi do powstania, zmiany (przekształcenia) lub ustania stosunków prawnych, łączących członka zarządu ze spółdzielnią. „

              • Waldemar Żbik
                WaldemarZbik 5 października 2013 na 14:11 #

                Dzień dobry,

                Dziękuję za komentarz i przytoczenie wartościowych wyroków Sądu Najwyższego.

                Przyznam, że do tej pory w praktyce testowałem to głównie pod kątem właśnie zawierania umów o pracę. Jeśli chodzi o rozwiązywanie tych umów, to należy być tutaj ostrożnym. Wszystko zależy od tego czy członek zarządu w momencie rozwiązywania umowy jest dalej członkiem zarządu. Właściwość rady nadzorczej do dokonywania czynności prawnych między spółdzielnią a członkiem zarządu ogranicza się bowiem tylko do tych czynności, które odnoszą się do aktualnego członka zarządu, a nie do byłego członka tego organu. Jeśli członek zarządu został odwołany z tej funkcji, to oznacza to, iż przestał być członkiem tego organu, a w następstwie tego nie może już mieć do niego zastosowania reguła z art. 46 § 1 pkt 8 prawa spółdzielczego. To zaś oznacza, że rada nadzorcza z chwilą odwołania go ze stanowiska członka zarządu straciła kompetencję do dokonania mu wypowiedzenia spółdzielczej umowy o pracę i wobec tego, zgodnie z regułą domniemania kompetencji zarządu spółdzielni (art. 48 § 2 Prawa spółdzielczego) uprawnienie do dokonania tej czynności prawnej przechodzi na zarząd (Wyrok z dnia 3 kwietnia 1997 r. I PKN 67/97).

                Orzeczenia i wyroki sądów wskazują na konieczność podjęcia uchwały przez radę nadzorczą spółdzielni we wszystkich sprawach obejmujące czynności prawne w których występują zarząd spółdzielni po jednej i członek jej zarządu po drugiej stronie (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 sierpnia 2012 r., Sygn. akt I A Ca 771/12). Mogą to być więc sytuacje przez Panią wskazane np. zawarcie umowy o wniesienie wkładu czy udzielenie pożyczki dla spółdzielni przez członka zarządu.

                Rada nadzorcza spółdzielni może także w ramach uprawnień wynikających z art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego podjąć uchwałę o dochodzeniu odszkodowania od członka zarządu spółdzielni (na bazie art. 58 prawa spółdzielczego).

                Jeśli chodzi o kary dla członków zarządu, to miałem tutaj wątpliwości, ale praktyka funkcjonowania spółdzielni wskazuje, że takie uchwały podejmuje również rada nadzorcza. Jest to też o tyle uzasadnione, że przecież rada wykonuje funkcje kontrolne i nadzorcze w stosunku do zarządu.

                Pozdrawiam serdecznie,

  2. Małgorzata 15 sierpnia 2013 na 17:49 #

    Rozumiem, że jeśli to jest umowa np. umowa zlecenie to też musi być uchwała walnego zgromadzenia ? Chodzi tu o wszystkie formy zatrudnienia ?

    • Waldemar Żbik
      WaldemarZbik 16 sierpnia 2013 na 09:52 #

      Tak. Dotyczy to wszystkich czynności prawnych między spółdzielnią a członkiem zarządu, w tym również umów zleceń.

      pozdrowienia,

  3. Janusz Sulczewski 22 października 2013 na 21:23 #

    Prawom spółdzielcze oraz statut dopuszcza zawarciem umowy z zarządem przez pełnomocnika, którego wyznaczy walne.

  4. Tom 2 grudnia 2013 na 15:54 #

    Witam, a jak się ma do tego Prawo spółdzielcze Art. 52. § 1. Z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni
    rada spółdzielni nawiązuje stosunek pracy – w zależności od powierzonego
    stanowiska – na podstawie umowy o pracę albo powołania (art. 68
    Kodeksu pracy). Nie dotyczy to spółdzielni pracy, w których
    zatrudnienie członków następuje bez względu na stanowisko na podstawie
    spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni produkcji rolnej, w
    których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek
    członkostwa.

    • Waldemar Żbik
      WaldemarZbik 2 grudnia 2013 na 16:07 #

      Dzień dobry,

      Przyznam, że nie rozumiem do końca pytania.

      Przytoczony przez Pana przepis potwierdza, że organem uprawnionym do podpisania umowy z członkami zarządu jest rada nadzorcza.

      Gdyby literalnie traktować powyższy przepis oznaczałoby to również, że w spółdzielni socjalnej (szczególny rodzaj spółdzielni pracy) z członkami zarządu należy zawrzeć spółdzielczą umowę o pracę.

      pozdrawiam serdecznie,

      • Tom 2 grudnia 2013 na 17:35 #

        Czyli zawsze w spółdzielni socjalnej spółdzielczą umowę o pracę z członkiem zarządu w imieniu spółdzielni podpisuje Rada lub Walne? A z pozostałymi członkami spółdzielni nie będącymi członkami zarządu to zarząd podpisuje umowy o pracę w imieniu spółdzielni socjalnej?

        • Waldemar Żbik
          WaldemarZbik 2 grudnia 2013 na 17:44 #

          Dokładnie 🙂

          Do podpisania umowy z członkami zarządu właściwym organem w pierwszej kolejności jest rada nadzorcza, a jak jej nie ma to walne zgromadzenie. Z członkami spółdzielni, niebędącymi członkami zarządu umowę podpisuje zarząd.

          pozdrowienia,

          • Tom 2 grudnia 2013 na 18:03 #

            W związku z powyższym uprzejmie proszę o wyjaśnienie jakie negatywne skutki prawne ( i dla kogo) związane są z błędnie podpisaną spółdzielczą umową o pracę z członkiem zarządu, gdy w imieniu spółdzielni socjalnej umowę tę zawarł inny członek zarządu?

            • Waldemar Żbik
              WaldemarZbik 2 grudnia 2013 na 19:38 #

              No cóż… Umowa taka jest nieważna.. Jak rozumiem jest to jednak umowa o pracę (względnie spółdzielcza umowa o pracę). W takiej sytuacji ostatnią deską ratunku są zapisy kodeksu pracy.

              Umowa o pracę powinna być zawarta w formie pisemnej. Jeśli pracodawca nie zachowa tej formy ma obowiązek potwierdzenia pracownikowi na piśmie, nie później jak w dniu rozpoczęcia pracy, rodzaju umowy i jej warunków (art. 29, par. 2 kodeksu pracy). Jednak, co najważniejsze, niedopełnienie przez pracodawcę tego obowiązku nie jest przyczyną nieważności faktycznie zawartej umowy (kodeks pracy nie przewiduje takiej sankcji, a zgodnie z art. 73 par. 1 kodeksu cywilnego, w związku z art. 300 kodeksu pracy, czynność prawna jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności).

              Co do dalszych spraw, to wolałbym bez szczegółów sprawy i bez znajomości szerszego kontekstu nie zajmować jednoznacznego stanowiska. Polecam natomiast dwa linki, które – mam nadzieję – będą pomocne:

              http://msp.money.pl/wiadomosci/prawo/artykul/niewazne;umowy;z;czlonkiem;zarzadu,154,0,1374362.html

              http://orzeczenia.ms.gov.pl/content/$N/155010000002521_V_Pa_000206_2012_Uz_2013-01-22_001

              pozdrawiam serdecznie,

  5. evka 28 marca 2014 na 14:00 #

    Dzień dobry, artykuł polecany przez Pana dotyczy jednak (jak zrozumiałam) spółek innych niż spółdzielnia socjalna. Nurtuje mnie cały czas Pana opinia w sprawie wyboru dwóch przedstawicieli spośród członków s.s. do podpisywania umów z zarządem. Uważam to za słuszne, jednakże w swojej spółdzielni napotkałam opór w tej kwestii. W związku z tym proszę o wyjaśnienie, czy jest na to odpowiedni &, czy to tylko prawo zwyczajowe? Nadmieniam, że my na początku istnienia podpisaliśmy pełnomocnictwo dla członka zarządu dotyczące podpisywania umów z pozostałymi jego członkami (nieświadomi konsekwencji tegoż). Pozdrawiam

    • Waldemar Żbik
      Waldemar Żbik 28 marca 2014 na 14:10 #

      Dzień dobry,

      Określone powyżej zasady dotyczą wszystkich spółdzielni, w tym spółdzielni socjalnych. Podstawą prawną jest więc przywołany artykuł prawa spółdzielczego.

      pozdrawiam serdecznie,

  6. edyta 29 czerwca 2015 na 15:06 #

    Dzień Dobry,
    czy zastępca prezesa Spółdzielni Socjalnej może zawrzeć ze Spółdzielnią umowę o pracę (1/2 etatu) na administrowanie strony internetowej tejże Spółdzielni oraz na jej promowanie? Dowiedziałam się, że Zarząd (Prezes i Zastępcy) z racji pełnienia swojej funkcji nie może pobierać wynagrodzenia. Dodam, że Spółdzielnia została założona przez dwa podmioty prawne.

    • Waldemar Żbik
      Waldemar Żbik 1 lipca 2015 na 09:17 #

      Nie ma przeszkód, by członek zarządu zawarł umowę na administrowanie stroną internetową i jej promocję. Nie ma również przeszkód by członek zarządu był zatrudniony na stanowisku prezesa / wiceprezesa i z tego tytułu pobierał wynagrodzenie (spółdzielnia to nie stowarzyszenie, gdzie faktycznie byłoby to niemożliwe). Jeśli ktoś twierdzi inaczej, to chętnie poznam podstawę prawną 🙂

      pozdrowienia,
      Waldek Żbik

  7. Grzegorz 19 listopada 2015 na 09:58 #

    Bardzo pomocna strona. Jestem pod wrażeniem.

    Bardzo mi Państwo pomogliście.

    pozdrawiam

    Grzegorz

    • Waldemar Żbik
      Waldemar Żbik 19 listopada 2015 na 10:22 #

      Dziękuję i polecam się 🙂

      Waldek Żbik

  8. timus 9 grudnia 2015 na 03:39 #

    1. Czy osobami wybranymi przez Walne Zebranie do podpisania umowy o pracę z członkinią Zarządu mogą być pozostali dwaj członkowie zarządu? czy też muszą to być osoby nie wchodzące w skład Zarządu? Przy5cio osobowej Spółdzielni i 3 osobowym Zarządzie trudno mnożyć te wszystkie funkcje.
    2. Czy zarząd, jak i pozostali członkowie spółdzielni mogą pracować wolontarystycznie? jak długo? Czy należy wówczas zawrzeć porozumienie o współpracy wolontarystycznej ze Spółdzielnią? Kto podpisuje takie porozumienia? Nie stać nas na razie na wynagrodzenia.

    • Waldemar Żbik
      Waldemar Żbik 9 grudnia 2015 na 09:21 #

      Dzień dobry,

      1. Prawo spółdzielcze mówi, że mają to być reprezentanci walnego zgromadzenia. Te osoby będą potem działać w imieniu walnego i w ramach uchwały walnego, która powinna zwierać główne punkty umowy z członkami zarządu. Z tego punktu widzenia jest dokładnie obojętnie, kto to będzie (nie wyraża własnej woli, tylko wolę walnego zgromadzenia). Z drugiej strony celem tych regulacji jest m.in. uniknięcie sytuacji, w której prezes podpisuje umowy z wiceprezesem i jest to poza kontrolą członków spółdzielni. Podsumowując, moim zdaniem możliwa jest sytuacja, w której przez walne będą wybrane dwie osoby, z czego jedna jest członkiem spółdzielni, a druga członkiem zarządu.
      2. Proszę pamiętać, że umowa wolontariacka jest możliwa wyłącznie w ramach działalności pożytku publicznego, a trudno twierdzić, że prezes nie bierze udziału w działalności gospodarczej. Rozwiązaniem może być umowa zlecenia na niewielką kwotę.

      pozdrowienia,
      Waldek Żbik

      • timus 9 grudnia 2015 na 17:00 #

        Dziękuję za odpowiedź.
        ad. 2. na razie naszą działalność traktujemy jako działalność statutową (odpłatną i nieodpłatną pożytku publicznego oraz na rzecz reintegracji społecznej i zawodowej członkiń i członków) i tak księgujemy wpływy i wydatki, pilnując by się zbilansowały. Działalność gospodarczą chcemy rozpocząć w przyszłym roku – mamy chyba na to rok czasu od zarejestrowania, prawda to? Czy taki tok rozumowania jest ok?

        • Waldemar Żbik
          Waldemar Żbik 10 grudnia 2015 na 12:57 #

          Witam ponownie,

          Przyznam, że pierwszy raz spotykam się z tego rodzaju konstrukcją (nie prowadzimy działalności gospodarczej, bo na jej rozpoczęcie mamy rok od daty zarejestrowania, ale prowadzimy już działalność statutową, w tym odpłatną i nieodpłatną pożytku publicznego). Mam tutaj wątpliwości w kontekście m.in. faktu, że spółdzielnia powinna być przedsiębiorstwem, a każdy członek powinien w niej pracować. Rozumiem jednak, ze takie rozwiązanie jest dla Was na początek optymalne. Proponuję przynajmniej podjąć uchwałę o terminie rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz o prowadzeniu działalności statutowej w określonym zakresie.

          pozdrowienia,
          Waldek Żbik

  9. chi-mei 17 grudnia 2015 na 22:42 #

    Witam Panie Waldemarze,

    Mam parę pytań dot. spółdzielni pracy mianowicie:

    – czy Rada Nadzorcza w spółdzielczej umowie o pracę z członkiem Zarządu może zawrzeć klauzulę na okres 4 lat iż w przeciągu tego czasu nie rozwiąże stosunku organizacyjnego w skutek odwołania z funkcji prezesa zarządu? a w przypadku rozwiązania stosunku organizacyjnego wskutek odwołania z funkcji członka zarządu w okresie ochronnym pracodawca zobowiązuje się do dokonania jednorazowej wpłaty wynagrodzenia w kwocie odpowiadającej wysokości wynagrodzenia za cały okres pozostały w terminie 30 dni od rozwiązania stosunku organizacyjnego. Czy taka klauzula jest dopuszczalna?

    – pytanie drugie jest niejako powiązane z art. 46 § 1 pkt. 8 ile osób z rady nadzorczej musi podpisać aneks do spółdzielczej umowy o pracę z członkiem zarządu? jeśli aneks jest podpisany tylko przez jedną osobę z rady (przez przewodniczącego – dodatkowo w tej radzie nikt nie został upoważniony do reprezentowania rady w czynnościach z zarządem) czy w świetle prawa ten aneks jest ważny?

    • Waldemar Żbik
      Waldemar Żbik 18 grudnia 2015 na 08:03 #

      Dzień dobry,

      Co do pierwszej sprawy, to nie widzę większego problemu (przynajmniej na gruncie prawa spółdzielczego), jeśli taka jest wola stron. Pytanie tylko czy takie działanie rady nadzorczej nie jest działaniem na szkodę spółdzielni.

      Co do drugiej sprawy, to powinna być do tego uchwała Rady Nadzorczej. W opisywanej sytuacji, moim zdaniem, taki aneks jest nieważny.

      Zastrzegam, że powyższe to tylko moje zdanie. Jeśli chce mieć Pan/Pani pewność zalecam analizę orzeczeń sądowych lub wystąpienie o opinię prawną w tym zakresie.

      pozdrowienia,
      Waldek Żbik

Dodaj komentarz

Zabezpieczenie antyspamowe *

Zapisz się do naszego newslettera! Akceptuję 7 zasad prywatności